Benden öte etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Benden öte etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

23 Ekim 2014 Perşembe

Mahalle

"Bizim bir Piç Rıza vardı, çok çektirirdi gariban anasına. Babası Kıbrıs'ta şehit düşmüştü. Anası gündeliğe gider, kazandığı üç beş kuruş parayla oğlunu yetiştirmeye çalışırdı. Mahalleli yardımını esirgemezdi. Sonuçta şehit çocuğuydu Rıza, hali vakti yerinde olanlar Rıza'nın anasına verirlerdi sadakalarını.

Çocukluğu boyunca hep hoş görülü oldular Rıza'ya. Önce okul arkadaşlarından haraç toplamaya başladı. Aileler bir kaç kuruş fazla harçlık verdiler çocuklarına, Rıza'nın payı olarak. Sonra dövmeye başladı arkadaşlarını. Hatırlıyorum, abimi dövmüştü bir gün "dik dik bakıyorsun" diyerek. Abim yediği dayaktan sonra eve geldiğinde annemin aklı çıkmıştı. Oğlunun beyaz okul gömleğinde toprak ve kan lekeleri vardı. En üstteki düğmenin iliği yukarı doğru yırtılmıştı. Dudağının kenarında ve burnunun sol deliğinde kurumuş kan lekeleri vardı. Zavallı abim ne olduğunu anlatmak istememişti. Annem "gurur yapıyor da anlatmıyor" diyerek  babamı beklemiş, abimin üzerine babamı salmıştı, ne olduğunu öğrenmek için. Abim ağlamamak için dişlerini sıka sıka anlattı Rıza'dan dayak yediğini. "Dövebilirim ben onu ama yetim o, vuramadım" dedikten sonra daha fazla tutamadı göz yaşlarını. "Aferin" diye gürledi babam. "Bize emanet olum o, yetime el kaldıracağına dayağını ye."

Sadece benim ailem değil, pek çok aile aynı şeyleri yaşadı Rıza ile. Büyüdükçe daha da çok istemeye başladı Rıza. Alttan alınan her suçunda daha büyük adımlar attı. İçkiye başladı erken yaşta, hemen sonra ot. İçmekle kalmadı, satmaya başladı otu. Arap Kadri'nin pavyonunda fedailik yaparken müşterilere toz satmaya başladı. "Bizde toz olamaz" dedi Kadri. Bir temiz dövdürdü adamlarına Rıza'yı. "Başkası olsa öldürtürdüm." diyordu. "Kıyamadım yetime, gözüme görünmesin, bu işleri de bıraksın diye dövdürdüm." Kadri'nin fedailerden yediği dayağı hiç unutmadı Rıza. Kin ile doldu. Görmüştüm o günlerde. Liseye gidiyordum, bir gece arkadaşlarla bilardo oynarken salona girdi. Bayadır görünmüyordu. Kimseyi tanımıyor, her gelene sataşıyordu. "Git" diyorlar gitmiyor, "düzgün dur" diyorlar küfrediyor. Sonunda gene dayak yedi Rıza. Kin ile doldu.

Birden kayboldu ortadan. Anası da kahroldu, mahallede. Çok dayanamadı kadıncağız, bir iki yıla hastalandı kederinden. Son sözleri "Rıza'm" oldu. Annesinin cenazesinde ortaya çıktı Rıza. Takımları çekmişti üstüne. Tarlabaşı tarafında Kürt Abuzerin fedaisi olmuş diye duyduk sonra. Bir iki yıl sonrada Arap Kadri abi vuruldu. Rıza yaptı diyenler oldu ama kimse inanmak istemedi. Mahallemizin çocuğuydu Rıza. Çamura da düşse yapamazdı bunu. Bizim çamurumuz bile dünyanın geri kalanından temizdi.

Bla bla bla blabla"

Bu ne lan? Son zamanlarda sürekli bu kafada şeyler okuyorum. Böyle varoşa, arabeske ve mahalleye övgüler falan. Cidden bak, şu yukarıda yazdığım şey hoşunuza gittiyse okumayın devamını. Bu ne yavşaklık arkadaş? Bir kaç yıl önce "devrim romantizmi" ekmeği yiyen herkes şimdi "mahalle" ekmeği peşinde. "Mahallemizin temiz yürekli iyi insanları" falan filan fişmekan.

Bunları yazanlar-çizenler hep bir mahalle özleminde falan ya, bitiyorum. Adam ilk fırsatta kaçtığı yeri öve öve bitiremiyor. Özelmiş de, okulmuş da bilmem ne? Artık kalmamış. Nereye kalmamış? Bizim mahalle hala ayakta çok şükür. Sen gittin oradan be  adam, neyine ağlanıyorsun şimdi. Taşınmakla kalmadın, bağını da kestin. Bizim bir arkadaş neredeyse 10 yıl falan önce diğer kıtaya taşındı, Ayda bir iki kere gelir mutlaka. İstesen sen de giderdin, gitmedin, şimdi ağlaklığın ile şekil yapıyorsun. Samimiyetsiz herif seni.

Bir de şey var, gene mahalle ile bağlantılı olarak, "nesil" olayı. Sözlüklerde falan çok görüyorum böyle başlıklar. "Sokakta top oynayan son nesil, sokak salıncakçısında sallanan son nesil, leblebi tozunu boğazına kaçıran son nesil" falan diye. Biz de hala var o nesiller. Ben çocukken top oynar, daha doğrusu oynamaya çalışırdım. Abiler arabalarına top gelmesin diye kaleyi öteye kurdururdu falan. Sonra ben o abilerden oldum, hala top oynayanlar var. (benim tospayı kale yapan bile oldu lan. Kesecektim valla toplarını.) Nereye son nesil? 90'larda çocuk olmak geyiğinden türedi galiba bunlar hep. Tusubasa çizgi film karakterliğinden çıktı garip bir peygamber oldu. Ya yok böyle şeyler. Özel falan değildi hiç biri. Zamanın ruhu diye bir şey var.

Hayır bunları diyen adamlar ile, "nerede o eski bayramlar" diye ağlanan amcalar arasında fark yok gözümde. Kendini özel hissetmek için geçmişi özelleştiriyorlar. Sen rahat bir yaşam için her şeyini sıradanlaştır, sonra nerede o eski? Sie la. Tee Maya yazıtlarında varmış "gençler nereye gidiyor anlamıyoruz" diyen amcalar.

Bak mesela, bir gün bir abimiz (aslında aramızda 3 yaş var) geldi, Taso oynayacağız, kaybedenin lakabı "tek taşak" olacak dedi. Yeni telefon almıştı böyle ses kayıt özelliği olan ilk telefonlardan. Oraya da "ben tek taşağım" deyip kayıt yapacaktık. Kabul ettim, kazandım da. Gene tek taşak olan, ses kaydı veren ben oldum. İşte en kısa haliyle mahalle olayı budur. Aramızda üç yaş var ama adam abimiz olmuş bir kere. Ne dese yapıyoruz. Yaa bunlar on yıl önce bir gün bakkala gitmez hep bizi yollarlardı. Bunlaaarr diye kükreyesim geliyor arada.

Sokağa bank çekip oturmaktır lan mahalle. Çekirdek koladır. Bunu anlamının dışına çıkarmaya, gereksi gereksiz övgülere ne gerek var. Doğal haliyle gerçekten güzeldir mahalle. Piç Rıza öyküleri ile, fakir-arabesk edebiyatının dibine vurarak bunu anlatmaya ne gerek var? Ya da mahallelerimiz elden gitti diye ağlamaya? Sen komşunla komşu olmayı becerirsen, rezidansın sosyal alanında da çekirdek kola yaparsın arkadaş. Hem de betonda değil bahçede yaparsın.(bizim evler bahçeli olduğundan biz hala kola çekirdek takılıyoruz bahçede
)

En sevdiğimde salça ekmek miti heee. "Annesi salça ekmek yaparmış ona, lan gene yap. Ben acıkınca yapıyorum gayette güzel oluyor. Sen salçayı sosa sat, sonra da salça ekmeğim diye ağla. Samimiyetsiz pezevenk.

23 Ağustos 2014 Cumartesi

Küçük Adanın Küçük Adamı

Hikaye değil la, ufak bir tarihi kahramandan bahsediyorum başlıkta. Aslında insanların fiziki özellikleri ile alenen dalga geçmemek gerek ama bu adam çok kompleks yapmış kendine boyunu, o yüzden ufak-küçük adam diyorum. Bahsettiğim ada Korsika adası, adam da Napolyon. Evet evet, Kıta Avrupası'nın neredeyse tamamını fethetmiş adama küçük adam diyorum. Sadece boyu değil, kendisi de küçük bir adamdır. Tek kayda değer yanı iyi bir topçu birliği komutanı olmasıdır. Başka da bir numarası yok. 

Tipe bak!
Tarih içinde geçen pek çok insanı bize "büyük adam" diye gösterirler. Oysa bu adamların pek çoğu oluşan koşulların parlattığı bir kaç özeliği sayesinde öne çıkan insanlardır. Gerçekten büyük olanlar ise koşulları kendileri belirleyenlerdir. Genelliklede bilim adamı ya da sanatçı olurlar. Tarihte çok sayılıdır "büyük adam" olan generaller, devlet başkanları. Ve bu insanların hayatları sürgünde, linç edilerek ya da kendisini öldürerek bitmez. 

26 yaşında falan general olmuştu Napolyon. Herkes bunu söyler de, nasıl olduğunu hiç söylemez. Lan olum, Fransa iç savaş yaşıyor, yeni rejim kurmuşlar destekleyeni var, desteklemeyeni var. Ortalık kan gölü olmuş, giyotin denilen bayan önce bir köylü ardından bir kont ardından bir fahişe ardından bir general kafasını uçuruyor. Napolyon baba da iki gün önce han işleten politikacının götünü yalıyor. İsyan edenleri topa tutuyor. (topa tutuyor derken savaş topu, hani İstanbul'un fethi masalarında anlatılan) Kan gövdeyi götürüyor tabii. (Bu Fransız Devrimi hayranı romantiklere de kılım ha! O zamanda Paris'te yaşasa kaçacak delik arayacak hıyarlar hayran hayran DEVVVRRİİİİİMM falan diye nutuk atıyor.)

Neyse General olduktan sonra assıl ünü kazandığı olay vuku buldu. Adını falan araştırmaya üşendiğim bir limanda (Manş Denizi kıyısında olmalı) İngiliz donanmasını karadan topçu atışı ile avladı. Bildiğiniz avladı. Liman şehrini değil, limanın kendisini kuşatıp yaptı bunu. Vay amk! Dehaya bak. Hemen gaza gelmeyin, çok zekice hareket. Daha önce kimsenin aklına gelmemesi garip tabii. Ama başta da dedim, adam topçuluk olayında cidden iyi. Gerçi asıl başarı o uzun menzilli topları geliştirenler de ya, neyse. 

Sonra işte devrimin itici gücü tacirler ile uzlaşma olayı var. Terör rejimi dediğimiz olay adamları canından bezdirmiş. Kitlelerin beyni yok ki! Sürekli heyecan halinde onu bunu kesiyorlar. Cumhuriyet fikri açık bir başarısızlık içinde. Ne yaptılar tüccarlar? Napolyon'u daha daha parlatıp imparator yaptılar. Herkese sevdirdiler. Napolyon ne yaptı. İngiliz tüccarların elinden ticaret payı kapmak istedi bu adamlar için. Mehmet Ali Erbil'den gelsin "İmparatooooorrr olmayı canım, kolay mı sandın?" 

İngiliz ne yaptı? Klasik siyasetini yaptı. Adamların tek emeli Kıta Avrupasın'da tek bir gücün hakim olmaması. Rus'un sıcak "denize inme politikası" öğretilir de bize, bundan pek bahsedilmez. İngiliz verdi Hapsburg'lara gazı, yardımı. Avusturya ile Fransa savaşa tutuştu. Ardından İtalya devletleri, Ardından Rusya falan. 

Alpleri aştı pezemenk. Sanırsın Hanibal. İşte bunlar hep kompleks anacım. Aştı da ne oldu, alabildi mi İtalya'yı? Yok. Hanibal ihanete uğramasa başarırdı sanki de bunda hiç umut yoktu. Rezil oldu ülkesine döndü. Hezimeti başarı gibi sundu millete, millette yedi. (tanıdık geldi mi? daha çok tanıdık gelir.)

Kışın ortasında Moskova'ya saldırdı. "General Kış" babanın en büyük zaferlerinden biri oldu. Öyle yüz binlerce asker değil, iki milyondan fazla asker kaybetti. Moskova'yı almasına aldı da, şehir boştu zaten. Ruslar şehri boşaltıp gitti, bu garibanlar orada dondu. Diyorum ya "general kış"  diye. Aynı boku iki yüz yıl sonra başka bir gerzekte yiyecek. (Bir başkası da Sarıkamış'ta benzer bir şey yapacak, İstanbul'a dönünce ordumuz Kafkasya'da kahramanca ilerliyor falan diyecek. O hıyar cidden baya benziyor bu hıyara)

Afrika seferi ise tam evlere şenlik. Mısır'a saldırdı, aldı. Suriye üzerine yürüdü. Zırto tarihte biliyor, Mısır'a hakim olan Suriye'ye olmak zorundadır. Mısır'ın kapısı Suriye'de açılır. Yürüdü de ne oldu, Fransızlarca modernize edilmiş Nizam-ı Cedit tarafından Filistin'de Akka Kalesinde durduruldu. Nil Nehri'nde donanmasını İngilizler sulara gömdü. Bu adam da bildiğiniz küstü, Mısır'ı falan bırakıp gitti. 

Sonra zaten bunu imparatorluktan falan kovaladılar, sonra tekrar geldi. Bunlar hep politik ayak oyunları. İkinci gelişinde adı güzel Waterloo'da Prusya ve İngiliz birleşik güçlerince ayva yedirildi. Sonra sürgün sonra ölüm. 

Şimdi bu kadar kaybetmek için önce imparator olmak gerekir der dediğinizi duyar gibiyim. Deyin ya bence. Ama bu adamın imparator olması kendi başarısı değil, oluşan şartların getirdiği bir şey. Napolyon olmasa, Al Capone olurdu belki. 

21 Ağustos 2014 Perşembe

Anahtar Kelimeler

Kızlı ortamları olmayan iki genç gece dışarı çıkmak istiyorlar. Ceplerinde paraları, gece eve geç dönmek için izinleri var. Nereye gitmek istediklerini de biliyorlar. Tek eksikleri, insan yerine konulmalarını sağlayacak bir DAM. E bu gençlerin mekana gitmek isteme nedenleri de büyük ihtimal ile D'AM zaten. 

Gençlerden birinin aklına her boku bile Google'ın mekana nasıl damsız girileceğini bildiği geliyor. O her cevabı bulan yere "machine club damsiz" yazıyorlar. İşte bu noktadan sonra benimle tanışıyorlar.

Aşağı yukarı böyle olmuştur diye tahmin ediyorum. Kontrol panelinde "machine club damsiz" anahtar kelimeleri ile benim siteme ulaşıldığını gördüğümde pek yadırgamadım. E sitenin adı "damsizgirilir" olunca normal böyle şeyler. Google'a o anahtar kelimeleri yazınca şaşırdım asıl. Yahu on sayfa falan aradım, on sayfa falan taradım, gene de kendi sitemi bulamadım. Adamlarda ne azim varsa bana ulaşana kadar taramışlar sayfaları. Ya bu adamlar bu azmi başka yere harcasalar atomu falan parçalarlar. Bildiğin evde kendi imkanları ile parçalarlar.  Lan onlardaki azim bende olsa, şimdiye 80 tane hikaye yazmıştım. 

Bu en masum anahtar kelimelerden biriydi. "Falcı numaraları" yazılarak 3 kere ulaşılmış siteye. Falcıya gitme anımı yazmıştım bir kere, oradan kaynaklanıyor olsa gerek. "biralar bitsin gideriz dedi" yazmış bir başkası. Ya Google'a bunu yazarak nereye ulaşmaya çalışıyordu acaba bu muhterem. "yara koşmaca" yazmış başkası. O ne demek hiç bir fikrim yok. Bir ara bende soracağım Google Amca'ya. 

"yaşlı adamın genç karısı" yazarak bana ulaşılınca bir kıllandım. İki kere olmuş bu. Yaşlı adam başlıklı ufak bir hikaye yazmıştım ama içinde "genç karısı" diye bir şey yoktu. Aynı şey "cemaatin erkek yurtlarındaki muhabbet" araması içinde geçerli. Cemaat diye bir yazım vardı sonuçta ama yurtlar ile alakası yoktu. Hatta tüm yazıların içinde bir kere bile "yurt" kelimesi geçmiyordur. 

"Kral ovu porno filmi" yazarak ulaşan arkadaşı tanımak isterdim. Hayır nasıl bir porno arıyor acaba. Gir internete izle pornonu arkadaş. Kral ovu ne? Ovu ne amk? Ne demek istedi acaba. 

"Kör adam götümü sikti" yazan arkadaşla da tanışmak isterdim. Olayın ne bacım/biraderim? Gerçekten başından böyle bir şey mi geçti yoksa çok fena bir cinsel sapkınlık içerisinde misin? Belli ki seks hikayesi arıyorsun ama "kör adam" ne amk? Bu kör adam neden ters ilişki meraklısı? Ya bir insanın hem kör bir adamın birini sikmesi hem de bunu tersten yapmasını hayal etmesi nasıl ir şey arkadaş. 

"tarlada irgatlarını sikiyor" Toplumcu porno filmeri meraklısı bir arkadaşımız olsa gerek. Hem porno izlemek istiyor, hem ağalık düzenini irdelemek istiyor. Sen ben porno der geçeriz, adamın pornodan beklentisine bak bir de. Helal olsun kardeşim. Seni takdir ettim. 

Asıl geçenlerde görmüştüm. Üzerine yorum yapamayacağım bir psikopattı ama ne yazdığını bulamadım şimdi. Böyle kara çarşaflı, saksolu bir şey yazmıştı. Çok beterdi. 

Öyle işte. Ne yazdığınıza nereye girdiğinize dikkat edin, Google hepsinin kaydını tutuyor. gebeş gebeş şeyler yazmayın, polis kapıya dadanmasın. 

2 Ağustos 2014 Cumartesi

Mankurt

Türkiye Türkçesi ile karşılığı "mankafa" oluyor galiba, emin değilim. Olayı kabacı şöyledir: kendisine ait hiç bir fikri düşüncesi, duygusu olamayan, sadece boğaz tokluğu için efendisinin emirlerine itaat eden insancıklardır.

Cengiz Aytmatov "Gün Olur Asra Bedel" ve "Toprak Ana" adlı eserlerinde mankutlardan bahseder. Onun anlatımına göre, Moğollar savaşta esir aldıkları bir erkeğin kafasını hiç saç kalmayacak şekilde tıraşlar. Tıraşlanmış kafa hayvan derisi ile sarılır ve kişi güneşin altında bırakılır. Kuruyan ve daralan deri, kafa tasına baskı yaparak çökmesine neden olur. Bu işkenceden sonra hayatta kalmayı başaranlar hafızalarını kaybetmiş olurlar. İnsanı insan yapan değerleri, hatta insan olmayı bile unuturlar. Onlara verilen emirleri sorgulamadan yerine getiren kölelere dönüşürler. Bir at bile kendisini iç güdüsel olarak korurken, bir mankut bunu bile yapmaz. Ölüme atlamak ile hayatta kalmak arasındaki farkı bile göremez.

Doğduğumuz günden beri kafamızın üzerinde sallanıyor farklı farklı hayvan derileri. İlk dinlediğimiz masallar ile başlıyoruz onları teker teker kafamıza geçirmeye. Ben hikayelerdeki kendini feda eden kahramanların derisini sardım kafama, sen kalede kurtarılmayı bekleyen prensesin. Özgür olmak, güçlü olmak istedik. Yenilmez kahramanlara, büyük aşklara özendik. Sardık onları kafamıza, her özenti yeni bir deri oldu kafatasımıza baskı yapacak. 

Sonra din geldi, vatan geldi, millet geldi. Ne olduğunu anlamadan taraflarda yer almaya başladık. İnsanız dedik, müslümanız dedik, iseviyiz, museviyiz, Türk'üz, Alman'ız... Kendi rızamızla kafamıza geçirdiklerimiz gibi masumane değildi bu deriler. Sertlerdi, daha hızlı kuruyup daha çok baskı yapıyorlardı. İstemsizce geçirdik kafamıza. Çünkü bitaraf olan, bertaraf oluyordu. Koca bir çölde yalnız kalmamak için bir şeyler olmak zorundaydık. 

Sonra en kötüsü geldi, "bir şey olma" zorunluluğu. Dünyayı, ırkını, ülkeni, şehrini, sevenlerini, sevdiklerini, aileni, yani birilerini gururlandırma zorunluluğu. Üreme zorunluğu, aile olma zorunluluğu. Sevmek bile zorunluluk. İçini boşalttık her duygunun her düşüncenin her bağlılığın. Kurallar biçtik herşeye, sınırlar çektik ülkelere. Biz yapmamış olsak da, kabul ettik bunları. Kafamızın üzerinde dönen derileri kovamadık. İçlerinin boş olduğunu gördük, boşaltılmış olduğunu gördük. Hayvanı öldürüp derisini bizim için hazırlayanlar takamadılar kafamıza onları. Kendi kendimize takmak zorunda bıraktılar bizi. Kafasında deriler olmayana değişik dedik, deli dedik, sapık dedik. 

Hepimiz mankurtlarız, farkında bile olmadan efendilerine itaat eden zavallılar halindeyiz. Başka türlü olabileceğini bile göremiyoruz, düşünemiyoruz. O ilk deriler çok aşağıda kaldı, onları artık bulamıyoruz. Sevgi neydi? Sadece sevgi olsun yeter derdim hep. Aç kalsam, kolumu kaybetsem, kör olsam da, sadece sevgi yeter. Yetmezmiş be! Tüm diğer derilerin altında kalmış o. Şimdi sesim buz gibi, kalbim taş olmuş. Attığından emin olmak için o doktor şeysinden takar oldum. Gene de geçirmeyeceğim kafama o boş derileri. 

17 Temmuz 2014 Perşembe

Köle

Spartacus dizisi gerçekçi olmasa da, izlemekten keyif aldığım ender dizilerdendi. Sonun da ne olacağını bile bile izliyoruz  bazı film ve dizileri. Çünkü sonuçlardan çok, süreçlerin önemli olduğunu biliyoruz. Bilmeyenlerimiz bile bunu hissediyordur. 

Neyse, işte bu dizide, sahiplerin kölelerin önünde hiç rahatsız olmadan sevişmesi sahneleri vardı. "Hadi canım" diyordum, "yozlaşmış bir Roma'da bile bu kadarı mümkün değildir". Bir insan kölesinden hiç çekinmeden önün de mahremi yaşar mı? Bu sorudaki ana öge "köle" kelimesi. Şimdi soruyu biraz değiştiriyorum, bir insan, ev indeki kedinin önünde mahremini yaşar mı? Cevap manyak olmayan herkes için "evet" olur herhalde. Kimse evindeki kediden ya da köpekten çekinmez. İşte sahiplerde, kölelerden bu bakış açısı ile rahatsız olmuyorlardı. Çünkü köle olan insan değildi. 

Hadi canım mı? Kölelik düzeninin olduğu pek çok toplulukta köle öldürmenin cezaya tabii olmasının nedeni bunun iş gücü kaybı olarak görülmesinden dolayıdır. Afrika'dan Amerika'ya taşınan zenci kölelerin taşınma şartları, bugün Avrupaya kaçak olarak gitmeye çalışan mültecilerden bile daha beterdi. Yola çıkanların pek çoğu zaten yol koşullarında heba olurdu. Mandela öncesi Güney Afrika da siyah insanlar köle olmasalar bile, beyazların köpeklerinden bile daha aşağı olarak görülürlerdi. Amerika'ya 1936 Olimpiyat Oyunların'da iki altın madalya kazandıran Jesse Owens kendi ülkesinde otobüste oturarak yolculuk yapamazdı. Irkçı Nazi Almanyasın'da ise bu hakkı vardı. Muhammed Ali ve Olimpiyat Madalyasını nehre atma hikayesini de herkes biliyordur herhalde. 

Demem o ki, köle olarak görülenler, kölelik kalktıktan sonra bile köle olarak kalmaya devam ederler.

Bize mi ne bundan? Sonuçta kölecilik anlayışını dibine kadar yaşamış bu ülkelerden birinde değiliz. Ama Batının ahlaksızlığını almış hatta onlar vaz geçmişken devam ettiren bir ülkeyiz. Bir marketen alışveriş yaptığınızda, kasiyere kaç kere güler yüzle iyi günler dilediniz? Bilet aldığınız vezneye? Bindiğiniz minibüs yada otobüsün şoförüne? Apartmanınızı temizleyen temizlikçiye? Liste uzar. 

Daha beteri ise lokantalarda yaşanır. İki kişi kallavi bir lokantada yemek yemektedirler. Önce çorbalar gelir, sonra arasıcak, sonra ana yemek, sonra tatlı belki de bir kahve. Bu sırada garsonlar durmadan getir gütür yapar. Çoğu insan onları fark etmez bile. Özel bir şey konuşuyorsa, bunu kesmez bile, devam eder konuşmaya. Çünkü o hizmetliyi insan olarak görmez. 

Abartıyor muyum? Hizmet sektörünüzde iseniz kendinize bir sorun bunu, ya da en yakın tanıdığınıza. Sadece Çalışırken kendini gerçekten insan olarak hissediyor musun? diye bir sorun

18 Haziran 2014 Çarşamba

İthalat

Eski sevgilim anlatmıştı, ilk Fransızca derslerinde, dersi veren öğretmen öğrencilerden Türkçe kelimeler söylemelerini istemiş. Herkes bir kaç kelime söylemiş, sonra öğretmen, bu söylediğiniz kelimelerin pek çoğu Fransızca kökenli kelimeler demiş.Tanzimat sonrası giren kelimeler bunlar, Tanzimat'tan öncede Arapça ve Farsça kelimeler ile doluydu dil. Türkçenin başka diller tarafından bu kadar kolayca tecavüze uğramasının nedeni Türkçe'nin dandik bir dil olmasından kaynaklanmıyor. Kullananların her boku ithal etme ve kendine uyarlama merakından kaynaklanıyor. Yoksa Türkçe başlı başına bir dil grubu oluşturuyor. 

"Muhafazakar" olmayı hiç beceremedi Türkler desem, kıçınızla gülersiniz herhalde.

Türkiye'de siyasal iktidara sahip parti kendini muhafazakar olarak tanımlıyor ya, asıl ona gülün siz. Hem muhafazakar olup, hem her boku değiştirmeye çalışan tek siyasi yapı bu adamlar olsa gerek. Adı üzerinde, muhafaza etmektir la muhafazakarlık. Ha dertleri muhafaza değil, iltica ise, o konuda da beceriksizler. Çünkü torunlarıyız dedikleri devlet ile alakaları yok. Bir kere sadece kendini düşünen, bu uğurda iç dış tüm politikayı batıran bir adamı Osmanlı direk asardı. Kaldı ki, zaten atama yolu ile sadrazam olma şansı hiç yoktu. Hele Ahmet bırakın "nişancı" falan olmayı, Etiyopya'ya diplomat olamazdı. (O zamanlar zaten Etiyopya yoktu, Habeşistan vardı. He bir de nişancı dış işleri bakanı gibi bir şey) 

Zaten padişah falan olamazdı. En az eğitilmişi, İETT kökenli adamdan bin kat iyi eğitim almış oluyordu onların. Ha, olsa olsa Mustafa ve İbrahim gibi bir kaç ay saltanat sürerdi. Anladınız onu siz.

Bu adam olsa olsa Avrupa tiranlarının, ithal edilip uyarlanmış versiyonu olur. 

Zaten Siyasal İslam fikrinin kendisi ithal lan. Benimde bahsedeceğim buydu ama gene Tayyip aklımı aldı, başka şeylerden bahsettim. Siyasal İslam yazıp wiki'den falan bakın. Bu topraklardan çıkmadı öyle bir şey. Milli görüş ile pek alakası olmayan bir şey bence. Kaldı ki, biz dinin kendisini de ithal ettik. Yok lan, aramızdan bir peygamber uydursaydık falan demiyorum. Demek istediğim, biz İslam'ı almadık, Arap 9.yy'da ki Arap dinini kabul ettik. Hatta emin ol senin deden de etmedi, politik çıkarı gereği yöneticiler etti, halk da etmiş sayıldı. Almanya ile birinci dünya savaşımızdaki ilişki gibi oldu. Cumhuriyet dönemine kadar Kuran anlayan sıradan insan yoktu la. Çeviri yok çeviri, çeviri olsa, okuma bilen pek yok. O yüzden diyorum, öyle ithal ettik bir dini, üzerine de pek düşünmedik. 

Mezhepçilik bu ara pek meşhur. O da din ithalatının promosyonu olarak gelmiş. Bu mezhep olayı zaten baştan saçmalık, inanmıyorum ben mezhep olayına hiç. Tamamen salaklık arkadaş. La, siyasal bölünmeden kaynaklı din ayrışması mı olurmuş? Hayır dini İznik'te pagan imparator başkanlığında bir konsülde kursanız, anlarım. İslam'dakini hiç anlamıyorum. Bir de bizde işin komik tarafı, sunni olup da Kerbela'ya ağlayanlar. Şahsen ben o dönemde yaşasam, şiadan olurdum. Ebu Süfyan'ın oğlundan halife mi olur la? Torunu da Yezid la, Kerbela katliamının faili falan. Çok saçma bir yan ürün bu mezhep olayı. İnanmayın böyle şeylere. (Gerçi dine inanan kişi sayısı, mezhebe inanan sayısından azdır. Adam dine inanmaz, Aleviler şöyle böyle der. Aşırı ithal kafanın saçmaları işte)

Milliyetçilik, ırkçılık falan da ithal mal. Daha önce yazdım bunu, tekrar etmeyeceğim. (Sonra biri çıkar, yazar bozdu, kendini tekrar ediyor der. Ondan değil ama, desin iplemem de, üşendim aynı şeyleri yazmaya)

İthalatın dibine vurmuş olan ise "sol" dediğimiz olgu. Aydınları ayrı deli, sıradan olanları ayrı deli. İkiye bölüyorum. Zaten bölünmeye çok alışkın "bunlaaaaar". Birinin ak dediğini, öbürü küfür algılıyor. 

Şimdi üst tabakadan olan, Avrupalarda okumuş, master falan yapmış olanları var. İsim vermeyeceğim. Bu tipler kendilerine aydın der, halkımız şöyle böyle konuşmaya bayılırlar. Öyle de bir konuşurlar ki, anlayamazsın. Hani Vizontele filminde bir sahne vardı, dur sahne anlatmayı beceremem, aha bu. Neyse, sürekli terimler ile konuşurlar. Cümlede "-zm" ile kelime olmazsa utanırlar. Sözde halk için çalışırlar, ama ne dediklerini halk hiç anlamaz, "adam iyi konuşuyor" der kalır. İşte bu adamların tüm o süslü kelimeleri ve bu kelimeler ile ifade ettikleri kavramları, ithaldir. Avrupa'dan yada onun yavrusu Amerika Kıtası'ndan ithal. (Az sayıda G. Amerika olmazsa olmaz, tuz biber o) Bana inanmıyorsanız, bu adamların/kadınların birinin katıldığı açık oturum programını izleyin. Kendilerine ait tek bir fikirleri yoktur. Sürekli alıntı yaparlar, kendilerini desteklemek için Batı'lı filozofları kullanırlar. Kendi toprağını bile Fransız şairden dinler. Ah zaten o Fransa olmasa ne yapacaktı lan bu insanlar? Fransa'nın kendine hayrı olsa, Almanlara ezilmez ya da ne bileyim, sokaklardaki kedi boyutundaki fareleri temizler. 

Alt grup olan gençler daha beter. Gezi parkında liseli bir kız, bir broşür dağıtıyordu. Aldım baktım, üzerinde aşağı yukarı şöyle bir şey yazıyor. "Devrim yakın, gençler komün hayatını, dostluğu, paylaşmayı gördü. Bu sistem yıkılacak vb. vb." Bu saçma broşürü elbette o kızcağız basmadı ama, benim aptal kızım, ne yazdığını sen anladın mı da da dağıtıyorsun onu? Ne komün'ü la? Gizli bir örgütlenmemi kurduk, Gezi parkında buğday üretimine mi başladık? Komün dediğin de bu ikisinden biri omalı sanki. Tabii Şimdi bir fraksiyonda komün başka anlama geliyor, öbüründe başka. Benim bildiğim, özünde özel mülkün olmadığı, ÜRETİMe dayalı bir model. E Gezi tam olarak ne üretti? Sadece bir kaç zekice slogan. Adama yol yapmayı, AVM açmayı, montaj sanayisini üretim sanıyor diye salak diyoruz bir de. Derin tabii, adam salak da, sen daha salaksın be gülüm. Yoksa her boku bu kadar iyi bilip, sürekli kaybedemezsin. O yola, hiç kullanamayacağı hava alanına seviniyor diye koyun, sen hayali üretimler ile komün kuran deha. Şimdi kesin, "sen geziyi anlamamışsın" falan dersin, işbirlikçi, dönek falan dersin, peşinen cevap vereyim, hade len oradan. Cumhuriyetçi teyzelerin getirdiği kolalar ile, TRT yalakası PEPE Kıraç'ın reklam için römork ile getirdiği erzak ile devrim mi olur la? Engin Ardıç'ın bile diline düşersiniz.

Sadece bu değil, ağ babalarının yaptıkları şu; üretilmiş ana fikrin, çeşitleri arasından seçim yapmak. E hal böyle olunca, bilgiyi kaynaktan değili, bu adamlardan alan, o da az kısmı okuyarak, diğerleri okuyanı dinleyerek alan, fazlasını da aramayan gençten ne bekliyorsun. İthalatın, ithalatının, ithalatı bir kafa çıkıyor ortaya. Yahu bu kafayla vatanı geçtim, kendisine hayrı olmaz insanın. Deney meraklısın arkadaşlar, gördükleri bir eylemde, eylemcilere sloganlarının anlamını sorsunlar. Yarısından cevap alamazsın, yarısı da yanlış cevap verir. Bilinçli olanı bulmak imkansız gibi.

"-zm" ile biten her şey ithal zaten. İthal olanı sevmiyorum arkadaş. Bir yerden patlıyor bünyemde. Eğreti duruyor. O yüzden hep kendi fikrimi üretmeye çalışıyorum, bu çalışmalarda bazen Amerika'yı yeniden keşfetmek oluyor. Tabii kendimin de pek çok şeyi direk ithal ettiğimin farkındayım. Daha doğrusu, farkında olmadan ithal ettiğimin farkına varıyorum bazen.

Olay sadece düşünsel de değil. Televizyondan en çok parayı Acun kazandı herhalde. Nasıl kazandı? Formatları ithal etti, sonrasında bize uyarladı. Montaj sanayisi gibi. Otaya yeni bir şey çıkıyor ama tüm parçalar zaten hazır alınmış. Acun'un farkı ve görece başarısı, ithal ettiği üründe değişiklik yapması. Malesef Acun'un televizyon için yaptığını, bizim fikir insanlarımızdan pek çoğu yapmıyor. Başarılı dizilerin pek çoğu da yabancı dizilerin uyarlamaları oluyor. İşin komiği, bu dizileri bir de ihraç etmemiz. Varın bizden dizi alanların halini siz düşünün. Petrol parası tatlı ama, tüm o Arap ülkelerinin toplam üretimi İtalya'dan bile az.

İthalata daha somut örnekler isterseniz, et ithal eder haldeyiz. Eti geçtim, buğday ithal ettik buğday.

En acı yanı, bize ait olanları bile ithal eder olduk. Daha önce yazmıştım galiba, Avrupa mimarisini taklit etmeye çalışırken, Avrupa'daki Tukomania, modasını ithal ettik. Kendimizden olanı Avrupadan tekrar ithal etmek. Japona balığı satıp suşiyi almak gibi. Kadın erkek eşitliği mesela. Kadın'ın  en değerli olduğu ülkeler bizim ülkelerdi. Şimdi geldiğimiz noktaya bak. 19.yy'da gürültü nedeni ile evinden taşınma cezasına çarptırılan ZENCİ KADINlar, Divan-ı Hümayun'a kadar çıkıp haklarını savunabildiler. Öyle soylu falan değillerdi, basit mahallenin basit insanlarıydılar. (Divan-ı Hümayun Anayasa Mahkemesi gibi bir şey bu örnekte) He bu eşitlik Türkler'in süper insanlar olmasından kaynaklanmıyor. Yazının tamamını okursan, hiç de süper insanlarız demediğimi görmen gerek zaten. Aksine, üretemeyen insanlarız. Neyse, eşitliğin kaynağı, bozkır yaşamının izleriydi. Zaten bana kalırsa kadın erkek eşitliği şehir yaşamında imkansız. Ancak "erkekleşen kadınlar" ile erkekler eşit oluyor. Neyse başka bir yazıya konu olsun.


Sonuç, böyle işte ya, ne iphone üretebiliriz, ne yeni bir fikir. Ancak montaj yapar, slogan üretiriz. 

12 Haziran 2014 Perşembe

Bayrak

Bu haftanın en popüler kelimesi herhalde bayraktı. Ulubatlının bayrak dikme hikayesi ile büyümüş nesiller, ülke toprağında bayrak indirilince galeyana geldiler. Ne bayrağı indiren o çocuğun, ne galeyana gelenlerin bayrak indirmenin ne manaya geldiğini bildiğini sanmıyorum. Bir kaç yıl önce bir adam, bir toplantıda birilerini protesto etmek için oturduğu yerden kalkıp İstiklal Marşı okumak istemişti. İstemişti de, ufak bir sorun vardı. Adam İstiklal Marşı'nı ezbere bilmiyordu. Bir iki kere denedi, ama sadece daha da rezil oldu. İşte bu galeyana gelenlere, kardeş bayrak nedir yahu desen, o adam kadar rezil olurlar. Verebilecekleri cevap ilkokul seviyesinin üzerine çıkmaz. 

Çünkü bayrak indirilmesi sadece bir semboldür, tıpkı bayrağın kendisi gibi. Vatan topraklarında dalgalanan bayraklar, bizim oraya hakim olduğumuzun göstergesidir. Bazı baskıcı rejimlerde, bayrak rejimin göstergesi olarak kullanılır. Mesela İran'da her yükseltide bir bayrak aslıdır. Her meydan bayraklar ile donatılmıştır. Bu bayraklara Humeyni ve Hameney posterleri  eşlik ediyor. Devlet insanlara nerede olduklarını, her tarafa astıkları bu posterler ve bayraklar sayesinde hatırlatıyor. Sadece devlet değil, rejime gönülden bağlı olan ya da gönülden bağlı görünmekten karı olan insanlarda dükkanlarına poster ve bayrak asıyorlar. Tüm bu bayraklı posterli baskıya rağmen, konuştuğum insanların hiç biri rejimden memnun değildi. Hatta açık bir nefret sergileyenler bile oldu. Çünkü, sana baskı aracı olarak kullanılan şey senin kendi bayrağın bile olsa, ondan nefret edersin. Bayrağı indiren o çocuğun büyük dedesi belki de o bayrak orada asılı dursun diye ölmüştü. Aradan geçen zamanda, her gık diyeni vatan haini, biji diyeni terörist ilan ederseniz, onlara bayrak ile baskı kurarsanız, olacağı bu olur. Allah aşkınıza sorun, o çocuğa o bayrağı sevdirecek ne verdik? Sizin boş bıraktığınız beyini, başkaları doldurur, çocuk bayrak da indirir, eline silah alıp dağa da çıkar. 

Bir de çocuğu vuran olmadı diye olay çıkıyor. Kan isteniyor. Daha önce bayrağı indiren Kıbrıslı örnek gösteriliyor. Verilen örnekler de çok şey anlatırlar. Vurulan o adam, başka bir ülkenin vatandaşıydı. Bu çocuk seninle aynı vatanın insanı farkında mısın? Düşman devletten sınırı aşıp gelmedi o çocuk, bir kaç kilometre uzaktaki evinden geldi. Evet, o seni vatandaşı olarak görmüyor, evet, belki o bayrağı orada işgalci devlet bayrağı olarak algılıyor. Sen de katlini isteyerek bunu onayladığının farkında mısın? Ulan bu çocuk bu hale nasıl gelmiş diyeceğine, onu öldürmeyi istiyorsun. Onu anlamak yerine, ondan nefret ediyorsun. Asıl nefret etmen gereken o mu gerçekten? Kanını istediğin o mu? Sonucu ortadan kaldırmak sebebi ortadan kaldırmaz. Oysaki hiç bunu konuşan yok. Muhalefet de, iktidar da hödö hödö dilinde birleştiler. Hem kimseye müdahale etmeyin diye emir veriyorlar, hem de emre uydular diye insanları cezalandırıyorlar. Eğer o eleman Irak'tan, İran'dan, Avustralya'dan gelip indirse bayrağı, katli elbette vacip olurdu.

 Herkesi almış bir bayrak telaşı. Temsil ettiği devlet, ortadan kalkmış, doğuda da batıda da sadece resmi kurumlarda yaşar hale gelmiş. Hatta kendi adının ibaresini bile kendi kurumlarından kaldıran bir devlet var ortada. Ne bayrağından bahsediyorsun sen? 

Söylemek bile acı ama, ülkenin bir bölümünü fiilen kaybetmiş durumdayız. PKK şehirlere bile hakim durumda, git gide devletleşiyor. Vergi topluyorlar, yakında kendi para birimlerini basarlar ise hiç şaşırmayın. Kolluk kuvvetleri var, kimlik kontrolü yapıyorlar. Mahkeme kuruyorlar mahkeme. Bölge insanları durumu kanıksamış. Karakol inşa edemez haldesin. Artık bayrağın dalgalansa ne olur ki? Sadece kendini aldatırsın, orası da bu ülkenin toprağı diye. Daha önce de söyledim, Süleymaniye de askerimizin başına çuval geçirildiği gün, biz zaten Güney Doğu'yu kaybetmiştik. Çözüm süreci falan dedikleri şey, bunu kansız sızısız halletmekten başka bir şey değil. Zaten devleti yönetenlerin gaflet delalet ve hıyanet içinde olduğu günlerdeyiz. Soruyorum size, paragrafın başında yazdıklarımın yaşandığı bir ülkede, devleti yönetenlere hain değil de ne denir? 

Yahu komik haldeyiz komik. Bu adamın yazılı olmayan her konuşmasında saçmalamasına alıştık. Önündeki prompter olmadan konuşmamasına da alışkınız. Dün ak demesine bugün bok dediği de aşikar. Ancak aynı yazılı metinde hem "indirilse bölge karışırdı deyip (çocuktan bahsediyor) hem de " ben mi Ankara'dan gelip gelip indireyim" demesi gerçekten taktire şayandı. İşte indirilince galeyana geldiğiniz bayrağın, başkanı bu adam. Sadece bu olsa da iyi, bir de Davutoğlu var ki, evlere şenlik. Neo Osmanlı diye yola çıkıp, sonunda tarihin en beter terör örgütüne konsolosunu esir etmeyi başaran bir adam. Daha önce de yazmıştım bu adamın başarılarını açın bulun okuyun. Daha önce IŞİD denen örgütün kapımıza dayanacağını da yazmıştım. Daha önce yazdıklarımdan komik bir alıntı daha, ben bu Tayyip Erdoğan'ı Roma İmparatorlarına benzetmiştim. Tek benzeten ben değilmişim, adamın jöleli danışmanı da adamı Sezar'a benzetti iyi mi? Hem de Sezar'dan zenginden alıp fakire veren bir Robin Hood gibi bahsederek. Aynen öyle, Sezar zenginden aldı, fakire kömür verdi. Gerzek herif acaba Sezar'ın Roma'nın en zengin adamlarından biri olduğunun, servetini arttırmak için ülkeyi savaştan savaşa soktuğunun falan farkında mı? Biliyor mu bunları? Başbakan baş danışmanının haline bak. Bayrağımızı temsil edenlere bak. Sen hala provokasyon kokan bayrak indirme hareketlerine galeyana gel. 

Son olarak, bence o eylemin amacı da işte buydu. Sen Kürtlerin hepsinden nefret et diye, devlet ile fiilen kopan bağlar, millet ile de kopsun diye. Yakında "bölge vergi vermiyor" tarzı haberler artarsa şaşırma. Çözüm falan ayağına neredeyse tüm Kürleri kopardılar, şimdi sıra Türklerde. Bu yolun sonunda ya iç savaş sonucu, ya da savaş olmadan bölünmek var. He bundan en zararlı çıkan da Kürtler olur. Parası olan Kürtlerin çoğu malı herkes gibi ülkenin batı yakasında. Doğu da sadece kaçakçılık parası olan PKK sermayesei var, onla da ülke kurulmaz. Hee, Barzani ya da başka paralılar mı yardım edecek? Kendi kanından olsa bile, kimse kimseye bedava ekmek vermez. 

22 Mayıs 2014 Perşembe

Yaşasın! Oğlum Öldü

Adamın oğlu ölmüş, tüm ülkenin gözü önünde yaşanan bir katliamda öldüğü için, yüklü miktarda bir tazminat alacak. Torunlarımın geleceği kurtuldu diye seviniyor adam. Aslında verilecek para toruna değil, geline ödenecek. Bu zatı muhterem parayı gelinin elinden alacak, büyük ihtimal toruna hiç bir şey kalmadan hiç edecek. Çünkü oğlunun cenazesinde kazanılacak! paraya, torunum kurtuldu diye sevinebilecek adam, içinde ne insan sevgisi, ne de değer taşıyan adamdır. 

Hiç boku başreise atıp işin içinden çıkmayalım. Evet, son yıllarda bu yönetim ile hiç olmadığımız kadar aciz hale getirildik. Çaresiz insanlardan her türlü dengesizlik beklenir. Ama bu değersizleşme, son 12 yılda olacak bir şey değildir. İşin temeli, 1980 yılında yapılan o darbe ve sonrasında gelen Özal'lı yıllardır. Onların başlattığını, bu başresis tamamladı. Suçlu var ise, Mustafa Kemal'in başlattığını tamamlayamayanların suçudur. 

Eski Sovyetlerden arda kalan Türk Cumhiriyetlerinden birinde, bir hocam ders veriyor. Modundan önce atı istenir, Modun verir. Karısı istenir, Modun verir. Toprak istenir, Modun o toprak benim halıkımın der ve savaş ilan eder. Öylesine bir kıssa gibi görünse de çok anlamlıdır. Daha da anlamlı olan, dersteki tek bir öğrencinin bile, "yahu insan karısını verir mi?" diye sormamasıdır. Hiç tepki gelmeyince, hoca laf atar, "hayırdır yaa, çok mu normal karısını falan vermesi" der. Öğrencilerden biri karşıdan ne aldığına bağlı olarak kadının bile verilebileceğini söyler. Değerlerin Sovyet yönetiminde ne hale geldiğinin göstergesi olarak hoca bunları bize anlattı. Değersizleşmenin kapitali, sosyalisti olmuyor maalesef. 

Kızının kafası kesilerek öldürülen adamı hatırlıyorsunuz değil mi? Öldüren çocuk medyatik bir aileden olunca kendisini kameraların karşısında bulmuştu. Kızı ölmüş isyancı bir babadan, bir medya maymununa dönüşümünü hatırlıyorsunuz değil mi? Ve geçenlerde, çoğunuzun rüyasında göremeyeceği bir parayı tazminat olarak cebe koydu. Bu tazminatlar, 21.yy kanunlarında kan parasının karşılığıdır. Bu paralar her paradan daha kanlıdır. En az o madenden patronun ve devletin kazandığı para kadar, petrol için yapılan savaşlardan kazınılan para kadar kanlıdır. 


Eğer bu kadar değersiz bir toplumsak, bu paraların hak olduğunu düşünüyorsak, sadece bizde değil, tüm dünyada bir canın para ile karşılığı olması normal ise, kafamıza tez bir gök taşı düşsün. Bir arpa boyu yol alamamışız demektir. 

Az önce Halkarenasında bir madencinin sözlerini dinlerken geldi bunlar aklıma. "Ben cahilim" dedi bir ara, evet cahil, tıpkı Sokrates gibi cahil.

15 Mayıs 2014 Perşembe

Devlet

Lise son sınıfa geçtiğim yıl, tarih okuyabilmek için sözel alana geçmiştim. Okulumda sözel sınıf bulunmadığı için, başka bir liseye misafir öğrenci olarak yollandım. Yeni okulumda ilk dersim, felsefeydi, konu ise Devlet felsefesi. Öğretmen benim gibi okula yeni gelmiş misafir öğrencilerden birine, "devlet nedir" diye sordu. Sorduğuna da pişman olmuştur. 

"Devlet egemen sınıfların halkı sömürme aracı olarak ortaya koydukları sistemdir" vesaire vesaire...

On yedi yaşında iki kitap okuyarak ve bir kaç abisinden nutuk dinleyerek devleti ve tüm sistemleri çözdüğüne inanan kardeşlerim, Vietnam da başlayan hareketi Paris kaynaklı sanıp ithal etmiş 68 kuşağı amcalarım, teyzelerim ve artık fosil denebilecek bir sistemin peşinden hala koşmaya çalışan, ama iş hayatına atıldıkları gün tüm söylemlerini unutan arkadaşlarım, mutlu olmanız gerek, çünkü artık devlet olmayan bir ülkede yaşıyorsunuz. Siz siyasetin "S" sinden anlamadığınız için, devleti ortadan kaldıran başkaları oldu. Siz tiranlık kuracağınıza, başkaları tiranlık kurdu. Şimdi hiç ağlamayın, istediğiniz olmadı diye, çünkü istediğiniz tam olarak buydu. Devletin ortadan kalkması. 

Bugün, fiilen olmayan, sadece isim olarak var olan bir devlet rejimini yaşıyoruz. Yaşadağımızın adı tam anlamıyla anarşidir. 

Devler, asıl olarak bir fikirdir. Yöneten ile yönetilen arasında bir pakttır. İngilizlerin Magna Carta'sından daha önce, Nizam'l-Mülk tarafından yazılmıştır. Yönetenin ve yönetilenin görev ve sorumlulukları bellidir. Eğer iki sınıftan biri, görev ve sorumluluklarını ihmal ederse, devlet ortadan kalkar. Bu da kaçınılmaz olarak anarşiyi doğurur ve anarşiden yeni bir düzen doğar. Şu an yaşadığımız, mutlak anarşiden bir adım öncesidir. 

Devlet, kurumları olan bir yapıdır. Tüm kurumları ile tek bir amaç doğrultusunda çalışır. Yöneten ve yönetilen, güçlü ve güçsüz arasındaki dengenin kurulup korunması. Zaman içinde bu dengenin kantarı bir taraftan bir tarafa kayar, sisteme göre bir taraf baskın olur. Denge için en önemli ayak, adalettir. Tüm diğer kurumlar çürüse bile, adalet bir devleti ayakta tutmak için bir asa gibi görev yapar. 

Bugün bizde ise, devletin ayakta olan tek bir kurumu bile yoktur. Yasamayı yapan meclis kilit vaziyettedir. On iki yıldır çoğunluğu oluşturan partinin siyasetini uygulayabilmek için meşrutiyet aracıdır. Noter görevi gören cumhurbaşkanından pek bir farkı yoktur. Muhalefet azı ile kuş tutsa, ne bugünkü gibi bir madene denetim yaptırabilmek de, ne de dış politika hakkında en ufak bir müdahale yapabilmekte. 

Yürütme dediğiniz, kanun namında kararname ile yasamaya bile tecavüz eder vaziyetteyken, sana bana nasıl etmesin? Tek vazifesi devletin varlıklarını ona buna peşkeş çekip, ele geçen para ile yandaş müthayitlerine yol ve bina yaptırmakmış gibi davranıyor. Birde Yeni Osmanlı diye baştan sakat olan Osmanlı Devleti'nin son döneminde ümmetçilik adı ile denenmiş bir politikayı hayata geçirmeye çalışmak var. Ne yapmaya çalıştıklarının kendileri bile farkında değiller, Osmanlının "O"sundan haberdar değiller. Hücre gibi evlerde, hayat bile yaşamadan bugünlere gelmiş kafaları ile ülke yönetme derdindeler. Hırsız ve uğursuz ve beceriksiz insanlardan kurulu bir kabinemiz var. Herhangi bir bakan, kendi alanında, gaf yapmadan yarım saat konuşamaz durumda. Ellerine kağıt verseniz onu okumayı bile beceremeyecek olanlar var. En salağı, akademik kariyeri en şişkin olan iken, varın halleri siz düşünün. 

Yargı zaten tamamen göte gelmiş durumda. O ünlü referandumdan beri bu halde idi ama bu kadar ayan beyan ortaya dökülmemişti. Kendi elleri ile yarattıkları canavara teslim ettiler önce, şimdi paralel diye sızlanıyorlar. Cemaatin paralel yaptığı bir iş var ise, o da A.K.P. ile birlikte devletin ortadan kaldırılmasıdır. O gözü kapalı olması gereken, bir elinde kılıç bir elinde terazi buluna kadının adı Themis'tir. Zeus bile bu titana bu kadar zulmetmedi. Kadının gözünü açtılar, eteğini uzattılar. Kafaları adalete değil, başka şeylere çalıştığı için çok normal. Bugünde Themis'i sattıkları canavar ile boğuşuyorlar. 

Ordu desek, baştan kokuyor. Uzun yıllar Türkiye Cumhuriyetinde en güvenilen kurum olarak görüldü. Aslında sadece ülkeyi kuran asker takımının ekmeğini yiyorlar. 1960 yılında ihtilal yaptığını sanan, aslında neye alet olduğunun farkında bile olmayan subaylardan beri, Türk Ordusu siyasetin tam göbeğindedir. Biz geçmişimizin en ağır darbelerinden birini, belkide en ağırını ordunun siyaset sevdası yüzünden aldık. Osmanlı Devleti'nin merkez toprakları Anadolu değil, Rumeli'ydi. Balkan Savaşı'nda biz Osmanlının merkez topraklarını, ordunun siyasetin içinde olmasından dolayı kaybettik. 

Sadece siyaset merakı mı? Bugün başbakanın emir eri olan bir genel kurmay başkanı var. Odu siyasetten görünür de uzakta. En azında artık muhalif değil. Peki ordu da kim kaldı? Türk ordusunun en başarılı subayları sahte belgeler ile zindanlara atıldılar. Emekliliğe zorlandılar, olmadı yalan dolan ile ordudan atıldılar. Geri kalanlar ise tüm bunlar olurken, "başımıza bir şey gelmesin" diyerek sessiz kaldılar. Silah arkadaşlarına görünürde bile sahip çıkamadılar. Süleymaniye de başlarına çuval geçirilmesine müsaade eden ordudan da bu beklenirdi. Biz o gün sadece ordumuzun şerefini değil, Güney Anadolu topraklarımızı da kaybettik. Subayının başına çuval geçirilmesine seyirci kalmış bir devler, şeref ve haysiyetten yoksundur. Sadece çuval olayı ile de kalmadı. Mavi Marmara olayı ile açık denizde vatandaşları öldürülen bir devlette fiilen ben varım deme hakkına sahip değildir. Savaş ilan etmesi gereken yerde, geminin bandırasını kim değiştirdiyse, bu devleti fiilen ortadan kaldıran da o olmuştur. Bitti mi? Bitmedi. Uludere'de emrin kimden çıktığını bilip de hala susan devlet görevlileri, bu devletin cenaze namazını kılanlardır. Nasıl bir devlet anlayışı ki, 35 vatandaşının  katilini üç yıldır ortaya çıkaramamıştır. Çünkü emri veren, kendini devlet sanandır. Buna seyirci kalan herkes, 35 kişinin olmasa da, devletin katilidir. En azından o pilot çıkıp emri kimin verdiğini söyleseydi be? Kimin hatası ile 35 cana kıydığını söylese de, kendi vicdanını biraz olsun temizlese. Gerçi ne gerek var, zaten herkes emrin kimden geldiğini biliyor. 

Üniversiteler hiç bir zaman tam olarak ilim yuvası olamadılar zaten. Ya YÖK sayesinde yüksek lise oldular, ya da bilim yerine siyaset üretmeye meraklı öğrenciler tarafından kışlaya çevrildiler. Bugün geldiğimiz noktada devlet kadar, üniversitelere siyasetin göbeğine çeken o çok bilmiş, ama önünü görememiş öğrencilerin payı büyüktür. Eserleri ile gurur duysunlar. 

Devletin falan olmadığına en güzel örnek, aslında yardım kampanyaları. Nasıl bir devlet ki en az nüfus yoğunluğuna sahip illerinden birindeki depremin hasarını bile vatandaşın yardım kampanyası olmadan karşılayamıyor. Nasıl bir devlet ki, ilin toplam değerinden daha fazla para bağışı yapılmışken, hala bölgede sorunları çözmüş olamıyor. Ve nasıl vatandaşlar ki, bağış yaparken, "ya bu devlet ne iş yapar arkadaş" diye hiç düşünmüyor. Ve, ve nasıl insanlar ki, yapılan bağışları cepliyor, kendisine ait olmayan evin parasını isteyebiliyor? 

Sadece bir partinin devleti kendine bağlama çabası mı yok etti devleti? Hayır, bu devletin ortadan kalmış olmasının nedeni bizleriz. Sen ben eve o, biz siz ve onlar. Hepimizin payı var bunda. Okulunu okumayı bile becerememiş benim payım var. Faydalı olmak yerine en kısa yoldan voleyi vurmaya çalışan senin rolün var, ithal fikir akımlarını biraz bile sorgulamadan kabul eden, "nedir bu" diye düşünmeden peşine takılan onun suçu var. Aydınlar mı? Bu ülkede aydın olmak devlete küfretmekten geçer. Devlet katil demek, seni aydın yapar. Bu devletin değil, şunun hatası demek ise seni içeri tıkar. Katil olan devlet değildir, devleti yönetendir. Kim gelse aynı şeyler olacak deme, aynı şeyler olmayacak adamları destekle. Hemen sisteme bok atıyorsun, maden bu kadar iyi anladın bu sistemi, o zaman yönet onu. İnsan çözdüğü, anladığı şeyi yönetebilir de. Bu salaklar bile iktidar oldu ise, senin gibi hemen sistem çözmüş adamın yarın devletin başında yerini alması gerekir. 

Sendika diye bir şey var başka yerlerde. Biz de isimlerini sadece bir mayıslarda duyduğumuz oluşumlar. Zamanında bir taşeron şirkette host olarak çalışmıştım. Bir şirket kongreyi üstlenir ve benim de çalıştığım şirketten eleman talep eder. Sendikanın neden gerekli olduğunu saat 07:00'dan, 03:30'a kadar aralıksız çalıştırıldığım zaman anladım ben. Bizde sendikalar bu emek sömürüsüne engel olmaya çalışacaklarına, bir mayıslarda taksime çıkmaya çalışıyorlar. Siktir et lan bir mayısı, o enerjiyi taşeron ile  savaşa harca sen. Sendikalaşmayı özendir. İnsanlar senin adını sadece polis ile çatışma haberlerinde duyarsa, senin nasıl bir imajın olur? Biraz bunları düşünsene be sendika. 

Ne devlet var ortada, ne halk. Peki şu meşhur derin devlet nerelerde? Hani şu "zaafiyete uğrayan devlet otoritesini yeniden tahsis etmek için" diyen falan? Yani bu amaç için hareket eden, ama başkalarının çocukları olamayan insanlar? Bir kısmı zindan da, peki diğerleri? Devletin bekası için elini pisliğe sokacak, ama ertesi gün ceza aldığı zaman ağlamayacak ya da menfaatini düşünmeyecek insanlar? Nerede bunlar? Belki de onlar hiç yoktu, belki de sadece başkalarının çocukları vardı. Belki o görevi hakkı ile yapan son insanlar, sadece Osmanlı subay ve aydınlarıydı. Belki de, hala bekliyorlar, doğru an ve zamanı kolluyorlar.

Devlet falan yokken ortada, hiç şaşırmayın ölen kadınlar, işçilere, çocuklara, gençlere. Hiç şaşırmayın meydanların her gün gaz odasına dönmesine. Hiç şaşırmayın büyük vurgunlara, talana, yağmaya. hiç şaşırmayın doğanın katline. Asla şaşırmayın, en ucuz olanın insan hayatı olmasına. 

Bugün çok üzüldüm ya, ölen madencilere üzülmedim, bunu artık kabullenmiş olmama üzüldüm. Hiç umurumda olmadı o yiten canlar, o kadar uzak geldiler ki bana, buna kahroldum. Ülkesini iki yüz yıl önce ile kıyaslayan adam yüzünden utandım. Tüm bunlara engel olacak en ufak bir şey yapamayacağım için tükenmiş hissettim. Kendimde dahil, hepimizin Allah belasını versin, daha ne kadarını verecekse. Biz bunu hak ettik. Mücadele etmediğimiz her salisemiz ile bunu hak ettik, daha beter olalım. Daha dibe inelim. Madenin dibine inip dinamit ile girişi patlatalım. Sonra o karanlıktan bir çıkış doğsun, ölelim ölelim ölelim, belki bizden sonra gelecek olanlar bu vatanın, hakkını verebileceklerdir, onlara mani olmamak için ölelim ölelim ve ölelim. 

1 Mayıs 2014 Perşembe

Roma İmparatoru

Osmanlı Sulatanı yakıştırması yapılıyor da, aslında çok yanlış. Bırakın sultanı, vezir dahi olamadı bu adam Osmanlı'da. Ancak Roma İmparatoru olurdu. Zaten yaptıkları ve yapmak istedikleri ile Roma İmparatorlarının davranışlarını sergiliyoliyor.

Roma imparatorları, isim olarak, Sezar'ı ve Agustos'u kullanırlar. Kendilerinden önce gelmiş olan, halk tarafından kabul görmüş kişileri, kendi hükümranlıkları için meşrutiyet kazandırmak için. Dikkat edin, hakkında şaibeler arttıkça, başbakanımız, Menderes'ten dem vurmaya başladı. Kendisini Menderesin vasisi ilan etmiş durumda. İmkanı olsa, adının başına sıfat olarak Menderes'i alır. Ayrıca kendisine bağlı basın da onu Özal'ın varisi ilan etmiş durumda.

Pontifex Maksimus nedir bilir misiniz? Roma'da en yüksek dini makamdır. Agustos ile birlikte, siyasal da bir hal aldı bu makam. Tabii ki imparator, ayrıca bu sıfata da sahip oldu. Bakmayın siz halife yakıştırmalarına. Kendisi aslında Pontifez Maximus'tur. Bir peygamber halifesi ya da peygamber gibi değil, adeta bir tanrı gibi davranmaktadır. İlk iki sıfat bile üzerine kat ve kat bol iken hem de. Ona dokunmak ibadet, doğduğu şehir kutsal, o adeta bir ikinci peygamber. Yandaşlarının bu aşırı benzetmelerine bir kere olsun "haşa" dedi mi? Yok. Ne dedi? "Bizim rahmetimiz, gazabımızı aşacak" dedi. Bilmeyenler için söyleleyim, İslam'da rahmet de, gazap da Allah'tan gelir.

İmparator Agustus, özellikle Helenistik Kültür'ün geçerli olduğu yerlerde kendi üzerinden bir İmparator Kültü yaratma çabasındaydı. Böylelikle Helen Kültürü'ne karşı bir bir Roma geleneği oturtmak istedi. Peki neydi bu kült? Sezar zaten ölümünden sonra bir Roma tanrısı olarak görülmeye başlanmıştı. Yeğeni aşağıda kalmak istemedi, kendisini yaşarken tanrı ilan etti. Roma imparatoru üzerinden mevcut Roma dinini bir bozulmaya uğratarak, imparatora dini konum sağladı. Eski dünyanın batısına İskender'in taşıdığı tanrı kral kültü, Agustus ile pekişmiş oldu. Neden anlattım bunları? Çünkü ilk Roma İmparatoru bile yönetiminin meşrutiyeti için dini tahrip etmekten, kendine kutsiyet atfermekten çekinmemişti. Aynı kafada olan bizim adamın neden kendisine tanrı gibi davranılmasına ses çıkarmadığı, "haşa" demek yerine daha da çoşturduğunu anlamak için bu örnek bile yeterli. Adamın İslam'ım "İ"si ile alakasının olmadığını açıklamaya zahmet bile etmem.

Güç sarhoşluğu da Roma İmparatorlarının tipik özelliklerindendir.  Caligula en güzel örneklerdendir. Her ne kadar İmparatorluk sistemine geçilmiş olsa da, Roma da hala bir senatonun varlığı söz konusuydu. Bu göç delisi, paranoyak adam, senatonun kendi aleyhinde bir komplo yapacağına çok emindi. Her fırsatta Roma'nın klasik kurumlarının en değerlisi olan senato ile uğraşmaktan çekinmedi. Klasik dönemden kalam her kurum ile kavgalıydı. Tek güç odağı kendi olmasına rağmen, hala diğer kurumlardan korkar, sürekli itibarları ile oynamak isterdi. O kadar ki, Roma Senatosuna atını senatör olarak atamak istedi. Hem senatoyu aşağılıyor, hem de atın seyisleri aracılığıyla senatoyu sürekli dinleme şansı buluyordu. Aşağılamanın, güç manyaklığının, deliliğin bu kadarı. kurumlar ile sürekli kavgalı olması size tanıdık geldi mi?

Roma imparatorları mutlak gücün tek hakimi midir? Hayır. Nedeni anlamak için ilk imparatorun amcası, ayrıca ilk ömür boyu diktatör ilan edilen Sezar'a bir göz atalım. Sezar, Crasssus ve Pompey Roma'yı yönetmek için kurulmuş üçlü ittifakın taraflarıydı. Üçü de, savaş ile zengin olan ve yeni savaşlara sponsor olan adamlardır. Sistem basit, zengin bir general Roma ordusuna sponsor olarak savaşa girer, elde edilen topraklardan pay alır, zenginliğini arttırır. Bu üç adam da zengin generallerdi. Crassus'un  ölümüne kadar işler yolunda gitti. Fakat onun ölümü ile ittifak bitti, iç savaş başladı. Sezar iç savaşın galibi oldu.

Peki bunları neden anlattım? Çünkü her ne kadar Sezar galip gelmiş olsa da, tüm karşıtları Roma'dan def olmamışlardı. Roma o kadar büyük bir pastaydı ki, kimse tek başına yiyemezdi. Ve her zaman, paraya ihtiyaç vardı. Aslında Roma İmparatoru, sadece eşitler arasında birinciydi. İmparatorluk hanedanı dışında onun kadar güçlü olabilecek pek çok hanedan vardı. İmparator, bu haneler arasında dengeyi kurmalı ve onların desteğini arkasına almalıydı. Bu yüzden asla tam muktedir olamazdı. Osmanlı da ise sistem daha değişiktir. Özellikle Fatih'ten sonra Osmanoğlulları dışında hiç bir aile devlet yönetiminde değildi. Osmanlılar dışında bir ailenin zenginleşmesine de izin verilmezdi. Bu nedenler sermaye birikimi falan olmadı Osmanlı'da ama o çok başka hikaye.

Bizim ki ile bağlantı mı? Arkasındaki kitle desteğine rağmen hala devletin tek hakimi olamadı. Düne kadar ittifak kurmak zorunda oldukları ile arası açıldı. Bugün yanında olan iş adamları var. Yarın ne olacağı belirsiz. Pastayı tek başına yemiyor, yiyemiyor. Caligula gibi tek hakim olmayı deniyor, ama artık her geçen gün kan kaybediyor. Pastayı paylaştıkları, kendi paylarına düşen konusun da tamahkar oldukça, her gün gücü eriyecek. Son kavganın nedeni de kesinlikle budur. Pastanın paylaşımı...

Roma'da toplumun nabzını tutan şey, oyunlardı. Hepimizin bildiği gladyatör oyunları falan. Oyunları öyle her kafasına esen düzenleyemezdi. Klasik cumhuriyet döneminden beri devlet arenaları kendi kontrolünde tutardı. İmparatorluk devrinin gelmesi ile, arena ve diğer toplum araçları üzerindeki kontrol artmıştır. Tiyatro ve arenaları bugünün medyası olarak düşünebiliriz. O dönemde bu etkiyi yapacak tek araçta onlardı. Bizim arkadaşın neden havuz medyası falan kurduğunu burada ararsınız. Gene seleflerini örnek alıyor.

Aslında bu saydıklarımın pek çoğu, tüm tiranlar için geçerlidir. Pek çok tiran, kendisinden önceki tiranların başarılı uygulamaları taklit edegelmiştir. Atina'nın en meşhur tiranı Peisistratos vardır. İlk denemesinde, kendisini dövdürterek maduriyet yaratmıştır. Başarılı olamamıştır. İkinci denemede, köylü bir kızı süleyip püsleyip Athena kılığına sokmuş, dini duygulara oynamıştır. Kısmi başarı kazansa da, kısa süre sonra tekrar Atina'dan uzaklaştırılmıştır. Son denemesinde, Atina'nın ileri gelen zenginleri ile anlamış, denemesini öyle yapmıştır. Mutlak başarı böyle gelmiştir. Hayatının sonuna kadar tiran olarak atina yönetiminde kalmıştır. Tiranlığı boyunca niceliğe oynamayı çok iyi başarmış, kitleyi arkasında tutmuştur.

İster Roma imparatoru olun, iste Atina tiranı, isterseniz de bizim ki olun, en büyük ihtiyacınız, kitlelerin algıları ile oynamaktır. Osmanlı özellikle imparatorluk devrindeki meşru gücü sayesinde asla kitleye yaranmak zorunda kalmamıştır. Onlar için meşruyetin kaynağı, adalet olmuştur. Geri kalanlar içinse, kitlelerin çoşkusu. Ve Jack London'ın bana öğrettikleri içinde her zaman en geçerli olacak olanı, kitlelerin asla beyni yoktur.

29 Nisan 2014 Salı

Ezber Bozan

Büyük liderimiz geçenlerde ülkenin bir tabusunu daha yıkıp, 1915 olayları için taziyelerini dile getirdi. Hemen baktım yalakalarına, büyük lider gene ezber bozdu diye methiyeleri sıralamışlar. Tersini yapsaydı, göç kanununun öncesi olayları ansaydı, Hocalı katliamından, ASALA teröründen bahsetseydi, bu yalakalar gene alkış tutarlardı. Milletimizi ezdirmedi, dik durdu falan derlerdi. O yüzden bu adamları direk geçiniz. 

Asıl mesele, kendilerini özgürlüklerden yana sanan, sözde aydınlanmış salaklarda. Vallahi beni şaşırttı diyor bir tanesi, öbürü doğruyu söyleyen şeytan olsa, doğru doğrudur diyor. Görmedim ama, utanmadan yetmez ama evet diyen bile olmuştur. Sadece yazarlar mı? Ülkede siyaset yaptığın iddia eden partiler bile hemen olaya balıklama atladılar, zamanlaması manidar çektiler. Evet, bu ülkede her hareketin zamanlaması artık manidardır. 

Ancak bu çok bilmiş, aydınlanmış arkdaşların görmedikleri bir şey var. Popülist olan hiç açıklama, hiç bir ezberi bozmaz. Kaldı ki her ezber de kötü değildir. Ezber bozmak bence Nihat Genç'in yaptığıdır. Slogan ve temelsiz sözler ile değil, bir uyarı üreterek yapılır. Tüm basının maden bulmuş gibi, "kim bu gençler" sorusu sorduğu gezi olaylarında, "dikkat uzun yazı" başlıklı bir yazı ile bizlere gereken uyarıyı yapmıştı. Evet, derenin aktığı yönde demeçleri de oluyor, ancak hiç bir şeyi gözü kapalı övmüyor, kendi yanında olanın bile eksiklerini acımadan söylüyor. Bu ülkede bir ezber bozma durumu var ise, bence sadece Nihat Genç gibi gerçek dik duranlarca yapılıyor. 

Başından sonuna içinde yer aldığım Gezi cümbüşünden geriye ne kaldı? Evet, park hala yerli yerinde, çok şükür İstanbul'un göbeğinde yer alan, tekinsiz de olsa var olan bir parkı kurtarmış olduk. Peki tüm o cümbüş içerisinden hangi fikirler doğdu? Elimizde sloganlardan başka ne var? "Kahrolsun bazı şeyler, Tüm güzel sloganları başkaları yazmış, vb"komik kısa ve kendince anlamlı şeyler. Ancak hiç birinde hiç bir fikir yok. Bugün lideri "ezber bozdu" diye öven sözde aydın ağabeylerimiz/ablalarımız o gün de gençliğin yaratıcılığını övüyorlardı. Kuşak kavramı üzerinde televizyonlarda boş boş konuştular da, bilader bu gençlerin tam olarak derdi ne diye soran olmadı bile. 

Sahi neydi derdimiz?

Park olmadığı aşikar. Yönetimden memnun olmadığımız aşikar. Geleceğimize güven duymadığımız aşikar. Peki, bu geleceği değiştirmek için ne yapıyoruz? Ne üretiyoruz? birkaç komik slogan, internet sitesi... Peki başka? Kaçımız ülkemizi değiştirecek bir akım üretebileceğine inanıyor? Kaçımız, kendisinin bir şey üretebileceğine, ortaya bir fikir koyabileceğine inanıyor? 

Gezi parkında büyük ihtimal liseli olan bir kız çocuğunun dağıttığı broşürü okumuştum. Broşürde gençlerin sosyalizmi gördüğü, kardeşçe paylaşıma inandığı, bu işin sonunun devrim olduğu yazılıydı. Komün hayatını anlamışız parkta. Kahkahalar ile güldüm. O broşürü kim hazırladıysa, komünün ne olduğu hakkında hiç bir fikri yoktu. Dağıtan kız çocuğunun hiç haberi olmadığı zaten su götürmez. Ulan bir kaç slogan dışında ne üretildi orada? Sebze mi yetiştirildi? Evet, her yemek kardeşçe paylaşıldı ama yemek istifleyenler ile tartışma çıkmadı mı? Herkesten sigara toplayan, kimseye su dahi vermeyenler yok muydu? Ne komünü? Cumhuriyetçi teyzelerin sponsorluğunda komün mü olur la? 

Oldum olası hiç bir ideolojiyi kendime yakıştıramadım. Eğer ben üretmediysem, bir fikrin her zaman açığı olduğuna inandım. Amerikayı yeniden keşfetmeye çalışmadım, ama Amerika'ya Doğu Hindistan da demedim. İthal fikirler ile yerli üretim yapmaya çalışmadım. Acun neden parayı götürdü biliyor musunuz? Çünkü fikri hemen kabul etmedi, önce onu yerelleştirdi, kendi insanına göre uyarladı. Ben fikir üretip aç kalanı tercih ederim, ancak Acun'u da fikri düşünemeden, anlamadan hemen kabul edene tercih ederim. 

Başa dönersek, ezber falan bozmadı. Hem söylenenin aksine, tarih öyle hesaplaşılacak bir şey falan değildir. Politika için iki işe yarar; bir ders alır aynı hataları yapmazsın, iki gerekirse çarpıtır kendi çıkarın için kullanırsın. 

Not: Komşu ülkede 1915'den daha büyük katliam ve acılara neden olan bir adamın geçmiş acılar hakkında taziye iletmesi de sadece komik oluyor. Sen önce kendi neden olduğun acılar için bir konuş be adam, Suriye'de desteklediğin canilerce kesilen kafalar için iki laf söyle. 

22 Nisan 2014 Salı

Para

Merhaba, ben Yunus Emre. Yani onun özel üretim pamuk ve saten karışımına basılmış, kırmızıya yakın tonda, bir çok farklı ve özel detaylar ile son teknoloji lazer yöntemiyle basılmış bir temsili resmiyim. Bildiğim kadarıyla, gerçek Yunus Emre'nin ne bende gördüğünüz bu suret ile, ne de para ile bir ilişkisi yoktu. Eğer beni hiç fark etmediyseniz, ya çok dalgın bir insansınız, ya da çok fakirsiniz.

Büyük bir darphanede, büyük uğraşlar sonucu üretiliyorum. Sahtelerimi engellemek için, hamurumun üretiminden, üzerimdeki boyalara kadar her şeyim özel. Pek çok sır barındırıyorum, yani sır olması gereken şeyler barındırıyorum. Bu kadar özen sadece sahtelerimden korunmak için değil, ayrıca beni sevmeniz için gösteriliyor. Bulabilirseniz, beni biraz okşayın. Hamurumun özel yapısı sayesinde içiniz bir hoş olacaktır. Zaten bana sahip olmak yeterince hoş değilmiş gibi, böyle ufak sürpriz gibi detayları da barındırıyorum. 

Üretimindeki tüm şaşaa sizi yanıltmasın. Piyasaya sürüldükten sonra, şaşaadan eser kalmaz. Ufak bir kasaba da, bir bankanın ufak bir şubesi aracılığıyla piyasaya sürülüyorum. Demir kasadan pek çok eşim ile beraber çıkarılıp bir masanın üzerine konuyorum. Bir ay boyunca bizden binlerce dağıtan, ama ay sonunda evine dağıttığının çok çok daha azı ile evine dönen bir adam ile, yüzü buruş buruş bir çiftçi arasında bir masada bulunuyorum. Beni dağıtan adam son derece soğuk kanlı ve bana karşı kayıtsızken, beni alacak adam hayatının en karmaşık anlarından birini yaşıyor. Gözlerinde umut ile korku karışımı bakışları var. Eşlerim ile birlikte bizi sayacak bir makinenin içinden  geçiyoruz. Artık yeni sahibimize gitmeye, bize kısa süre sahip olacak bu çiftçiye gitmeye hazırız. Sayımızın tam olduğu görünüyor, imzalar atılıyor ve teslim ediliyoruz. Çiftçinin bizi ceketinin cebine koyan elleri heyecan ile titriyor. Kalp atışlarının hızını ceketin cebinden hissedebiliyorum. Bankanın bu havasız kasa odasında, nefes alıp verişi düzensiz. 

Hiç bir aşk, bir insanı benim kadar heyecanlandıramaz. 

Bankadan çıkar çıkmaz, çiftçi beni ve dört eşimi daha diğerlerinden ayırıp pantolonunun göt cebine koyuyor. Geri kalanlar tohuma, mazota, geçen yıldan kalma borçlara dağılıyor. Ne kadar hızlı tükendiğimizi düşünemiyor bile buruş buruş suratlı, kuru ve nasırlı elli çiftçi. Bu hız içinde, onun düşünmeye hiç vakti yok. Kendisini ve ailesini hayatta tutmaya çalışıyor. Gecenin bir yarısı tarlasına geliyor, sabahın ilk ışıklarına kadar mahsulünü tarladan kaldırmaya çalışıyor. Güneşin doğumunu bile izleyemiyor. Her sabah, bu dünya da bir mucize gerçekleşir. Güneş doğudan, önce gök yüzünü mavinin en güzel tonu ile aydınlatır, sonra ufukta sarının muhteşem bir tonu çizgi halinde belirir, bazen kızıllar, turuncular, hatta yeşiller bu renklere eşlik eder. Karanlık, aydınlığın karşısında yenilir. Ancak bu çiftçi o güzelim kırmızı tonunu görse bile, aklına yalnızca ben gelirim. 

Mahsul kalkar, ofis fiyat verir, ama asla yeterince eşim kazanılmamıştır. Her yıl biraz daha erir çiftçi bu ülkede. Benim şansım, yada uğursuzluğum da denebilir, bu çiftçinin son kurşununa denk gelmem oluyor. Ondan ayrıldıktan kısa bir süre sonra, kredi borcu ve faizi karşılığı banka tarafından el konulan tarlasının bedeli olarak, işleri iyi gitmiş, daha doğrusu işi ve düzeni daha iyi bilmiş birileri tarafından satın alınan tarlanın bedeli olarak banka kasasına geri dönüyorum. Kısa süren birlikteliğimiz boyunca, onun göt cebinde taşınırken ve o, bu süre zarfında tarlasında çalışırken, evde korku ile yarını düşünürken, oğlunun kızının geleceği için edişe derken, kahvede kendi gibi ufak toprak sahibi diğer çiftçiler ile çayını içip muhabbet ederken, gece derdi tasayı biraz olsun unutabilmek için iki tek atarken götü terim terim terliyor. Ter donundan, yamalı pantolonundan sızıp bana ulaşırdı. 

Onun göt teri, çoğu insanın yalan alın terinden çok daha temizdir. 

Bankaya dönmem demek, aslında oradan ayrıldığım anlamına gelmiyor. Aslında onlar beni sadece kiralarlar. İnsanlara kısa rüyalar yaşatır, sonra gerçek olanı karşılarına çıkartırım. Uyuşturucu kadar sahte bir cennetim. Benim mutluluk getirdiğimi düşünenler, ben ellerine geçince bana sahip olduğunu sananlar sadece yanılırlar. Kimse bana sahip olamaz. İnsanlar beni yarattılar, sonra bana köle oldular. Bu bakımdan, sahte mitos tanrılarına benziyorum. Bu yüzden bazı insanlar, ama çok nadir görünen insanlar, cebinde tanrı taşıdığının farkında olurlar. 

Bir baba, kızının okul harçlığı olarak gönderir beni. Babalar evlatlarının okuması için her fedakarlığı yaparlar. Kitap parası adı altında çekildiğim ATM'den, alkol parası olarak bir bara giderim. Bazen bir torbacıya, yakın kuzenimin bedeli olarak verilirim. Çoğu zaman, yalan bir aşkın bedeli olarak harcanırım. Bazen, benim için hiç çaba harcamamış biri beni sadaka olarak bile verebilir. Kirli vicdanını temizlemeye çalışır, ancak sadece kendini kandırır. Benim ile hayır olmaz. Çünkü üzerimdeki tek likit madde göt teri değildir. Benimle hiç teması olmasa bile, ben her zaman üzerimde kan barındırırım. 

Adamın biri, babasından kalan bir kaç arsayı satar. Eline benden çok toplu miktarda geçer. Kafası yatırıma basmadığı için, beni en uygun şekilde nasıl değerlendireceğini bilmediği için, beni gene bankaya yollar. Karşılığında faiz alır. Aldığı faizin kaynağını hiç düşünmez. Sanki ben tek hücreli bir canlıyım ve bölünerek çoğalıyorum. Bir arkadaşı, az biraz benim maceram hakkında bilgisi olan bir arkadaşı, ona benim amip olmadığımı anlatmaya çalışır. Benim üzerimden sağladığı faizin, bankanın borçlulardan aldığı faizin olduğunu anlatmaya çalışır. Aslında bankanın çoğu zaman sadece aracı olduğunu, o tarlayı çiftçinin elinden alanın kendisi olduğunu anlatmaya çalışır. "Ne yapalım der" gizli haciz memuru, "düzen böyle." Sadece dürüst bir şekilde çalışarak, doğru bildiği yoldan çalışan insanların bu düzende yeri yoktur. Haklı aslında bizim haciz memuru, düzen böyle, ve bu düzenin sahibi artık insanlar değil, sadece benim. 

Dostluk, aile, aşk? İnsanlığın yarattığı hangi manevi kavram, benim üzerimde olabilir ki? Benden daha değerli şeyler var ise, emin olun, ona ulaşma aracı da sadece benimdir. 

Bir romantik benim yenilemeyeceğimi insanların anlayacağı günden bahsetmiş. İşte o gün, insanlar beni yemeyecekler ama, işte o gün bile, insanlar benim için hala birbirlerini yemeye devam edecekler. Hemde bu sefer işin içinde mecaz olmayacak. 

Yunus bu günleri görse, aşkın, dostluğun katilinin üzerinde sahte bir temsili resmi olduğunu görse, acaba ne yapardı? Bana kul olanlardan mı olurdu, yoksa başka bir yol mu arardı?

18 Nisan 2014 Cuma

Cehennem

Bir kaç yıl önce, bir protestan klisesi cehennemi kaldırdığını açıkladı. Bir grup din adamı toplanmışlar, cehennem kavramının yeryüzünde yaşandığına kanaat getirmişler ve ölümden sonra bir cehennem olmadığını açıklamışlar. Tabii Türkiye'de kimsenin umurunda değildi. Aslında tek bir görüş dışında benim de umurumda değil. Yeryüzünde cehennemin yaşanması.

Ben, cenneti, cehennemi, yeryüzünü, bilinen ve bilinmeyen tüm alemleri Allah'ın yarattığına inanırım. İnsanın en büyük günahını da, tanrı olma çabası olarak görürüm. Bakın, din ve tanrı kavramları ortaya çıktığından beri, insanlar, ama özellikle de erkekler kendilerini tanrılaştırmaya çalışmışlardır. Bu hedef yönünde, tanrıları da insanlaştırmışlardır. Mitolojilerdeki tüm tanrılar, insan duyguları ile hareket ederler. Kıskanır, sever, kibirlenir... 

Artık ne tanrılara inananlar var, ne insana benzitilen tanrılar. Şimdi tanrı olma çabamızı, cehennemler yaratarak gösteriyoruz. Neredeyse yüzyıl oldu, bu topraklardaki bir cennet parçasının cehenneme dönmesinden bu yana. Çanakkale, Gelibolu'dan bahsediyorum. Oradan çıkan asker mektuplarını okursanız, ne demek istediğimi çok iyi anlarsınız. 

Peki, cehennem yaratma sevdamız yüzyıl gerilerde mi kaldı? Yada son atom bombasında mı? Bakın, bugün Bağdat'ın düşüşünün 11. yıl dönümüydü. 11 yıl önce, sınır komşumuzda kurulan cehennem hala yanıyor. Sanki toprağın altındaki petrol, üzerine cehennem ateşi veriyor. "Sanki" fazla mı oldu ne? 

Diğer komşumuz, Suriye. Bizim için daha da sıcak olan cehennem. Neden daha sıcak biliyor musunuz? Çünkü o cehenneme odun taşıdık. Bizim seçtiğimiz yöneticiler, Irak'ta dökülen kana sessiz kaldılar, Suriye'de ise iç savaşı körüklediler. Son iddialar ise korkunç; Türkiye, kimyasal silahları taşıdı. Yemin ederim her duyduğumda, kendi adıma utanıyorum. En çok da, yok canım, olmamıştır öyle bir şey, diye düşünemediğim için utanıyorum. Ermeniler ile yüz yıldır kavgalıyız. Kavganın ilk ateşini onlar yaktığı için, kendi yaptıklarımıza kılıf buluyoruz da, yüz yıl sonra bizim torunlar Suriyelilere karşı ağızlarını açamazlar. Bizimle hiç alakası olmayan bir işe, bizim seçtiğimiz orta çağ kafalılar karıştılar. Cehenneme odun taşıdırlar. 

Sana mı ne? Sen onlara oy vermedin mi? Evet, bende oy vermedim. Ne onlara, ne de onlar gibi düşünen kimseye oy vermem. Ancak oy vermemekle iş bitmiyor ki. Kaç kişiye anlattın bunlar bunu bunu yapıyor, insanların ölümlerine neden oluyor diye. Bir park için ayaklandık, iyi de yaptık, ama Suriye için ne yaptık? Eğer organize olabilseydik, o sınırda halk olarak nöbet tutabilseydik, yapabilirler miydi? Nasıl yapalım, ne yapalım? Bilmiyorum işte. Allah belamı versin, bilmiyorum. Bir yolu olmalı, bu orta çağ kafalılara engel olmanın bir yolu olmalı. Okuduk, öğrendik, biliyoruz, ama seyretmekten başka bir şey elimizden gelmiyor mu? Boşuna okuduk, bildik o zaman. 

Sorumluyuz. Lozan Barış Görüşmeleri sırasında bir Bulgar delegesi İnönü'ye gelip, "halimizden siz sorumlusunuz" demiş. İnönü, "nasıl yani, siz bizden isyan ederek ayrıldınız." deyince, "evet, biz ayrıldık, ama bizim hiç bir devlet tecrübemiz yoktu, sizin yüzünüzden büyük devletlerin oyuncağı haline geldik, bize sahip çıkmadınız. onların kucağında bıraktınız" Ya Irak, ya Suriye? Hiç bağımsızlık deneyimleri olmuş muydu? Ey Osmanlı torunuyum diyenler, neredesiniz? Neden sahip çıkmadınız, Osmanlının çocuklarına? Ey ben devrimciyim diyenler, bilmez misiniz, sizin abileriniz Filistin'e destek için ölmüşken, siz Irak için, kendi polisiniz ile çatışmak dışında ne yaptınız? 
Hadi, Balkanlar cehennem iken çok küçüktük, şimdi de mi küçüğüz? Elimiz ayağımız tutuyor, hesap sormamız gerekmiyor mu? Bu sessizlik, cehennem yaratan, kendilerini tanrı sanan bu adamlara ortak olmak değil mi? Elimize silah alıp çatışalım demiyorum, silahlar hiç bir şeyi çözmez. Size karşı silah doğrultulmadan siz silaha sarılırsanız, kahraman değil, katil olursunuz. Bizim silahımız, bilgimizdir. Araştırın, öğrenin ve anlatın. Hiç bir ideolojinin insanı olmayın, sadece ölüme dur demek, cehennemlere sel bastırmak için çalışın. Omlet yaparken iki yumurta kırılır demeyin, omlet yapmıyoruz, hayat kurtarmak istiyoruz. 

15 Nisan 2014 Salı

Kötü adam

Genelde Amerikan filmlerinde var olan bir tiptir bu adamlar. Romantik komedi filmlerinde boy gösterirler. Esas kızın liseden ya da üniversiteden arkadaşıdır. İnanılmaz başarılıdır. O kadar ki, adamın başarı dolu yaşamı, tüm erkeklerin gözünde itici olmasına neden olur. Ekran dışında karşısına çıksa, tüm gün yalakalık yapacağı adamı sinema perdesinde görünce, içinde biriktirdiği tüm kini kusar ona. Zaten yönetmenlerin pek çoğu da, lise de olsun, üniversite de olsun, kötü adam olarak çizdikleri bu tiplerce eziklendikleri için, kendi nefretlerini bir yığın erkek ile paylaşırlar. 

Bu adamlar, filmlerdeki esas oğlanın aksine sürekli başarılıdır. Aslında olmayacak şeyler, bizim esas oğlanın başına gelirken, bu adamların başına hiç sıra dışı, onu komik duruma düşürecek bir olay gelmez. Başlarına eziklenecek bir olay gelmediği için, salonda onu izleyen kimse onunla empati kurma gereği duymaz. Aslında bu adamın ezikliği, senden, benden daha beterdir. Adam, elini sallasa ellisi, ama işte esas kıza takıntısı olmuş, gözü başka hiç bir şeyi görmüyor. Ona arkadaş olarak yanaşmayı, sürekli entrika çeviren bir pislik olmayı göze almış bu adam. Hayattaki tüm başarıları gözünü kör etmiş, tek başarısızlığını da saplantı haline getirmiş. Tek bir hatası, adamı herkesin gözünde kötü adam yapmaya yetiyor. Aslında bu adam bildiğiniz kara sevdalı, bildiğiniz ezik aşık durumunda. Çoğu filmde de, kadını hak eden o bence. Ama işte o yanaşmasındaki sinsilik yok mu, beni bile çileden çıkarıyor. Hep bir mantık, hep bir başarı odaklı hareket etme güdüsü. Adam sanki aşk yaşamıyor, satranç oynuyor. Bak böyle bakınca gene acıdım lan adama.

He, bana ne? Ben niye dert ettim şimdi bu adamın, hatta bu "kurgu tipinin" halini? Adamla empati  yapma gereği olan son kişi falanım herhalde. Benim başarılar hanem genellikle boş kümeye çıkıyor. Bir kadının en yakın arkadaşı olmaktan baya baya uzağım. Bir tane, çok çok sevdiğim kadın arkadaşım vardır, onu da başka bir yakın arkadaşıma yamadım, kafam rahat. Kaldı ki her şeyi başarırım, sinsi olmayı başaramam sanki. Sinsilik sıkı bir ağız istiyor, benim sülalem ağız ishali gibi, kimse de sıkı ağız yok. Ben bu adamlara sadece çok kıl olduğum için, haklarında düşündüm. Böylede bir sonuca vardım. Bence boşuna kıl oluyoruz bu adamlara. 

Hayatta tabii ki çok sık karşımıza tam olarak bu şekilde çıkmıyorlar. Daha çok hem  iş hayatında, hem sosyal hayatında başarılı olan tipler olarak çıkıyorlar. Zaten seninle benimle konuşurken hep üstten bakma durumları olduğu için, pek samimi arkadaş olarak göremiyoruz onları. Belki kendimizi ona arkadaş olarak yakıştıramıyoruz. Üzerine düşünmediyseniz, hiç fark etmemişsinizdir bile. Hatta onların varlığından bile haberiniz yoktur. Belki siz de, onlardan birisinizdir. Gerçekten farklı bir tür gibi bu adamlar, sanki içlerinde V2123-44 gibi bir virüs var. Rakı balıktan da onlar anlar, İstanbul Caz Festivalinden de. Futbol muhabbeti de yapar, geçen hafta gittiği baleden de bahseder. Hep "işleri" vardır. Siz ne olduğunu bile anlamazsınız, ama "kesin para var bu işte" dersiniz. Girmeye çalışırsınız, size güzelce "yapamazsın"ı açıklarlar, başka söze gerek kalmadan ikna olursunuz. 

İşte bu adamların sinemadaki yansıması oluyor o "kötü adam tiplemesi." Çünkü onlardan o kadar nefret ediyoruz ve karşılarında kendimizi o kadar ezik kalıyoruz ki, elimize geçen ilk kurgulama fırsatında onları yerin dibine geçirmek istiyoruz. İşin acı yönü, adam ekranda izlediğinin kendi olduğunu anlamıyor, gelip o tip hakkında sizin bile aklınıza gelmemiş bir "şey" söylüyor. Ulan karakteri yaratan siz, ama onun hakkında yaptığı yorum ile yıldızlaşan gene o adam oluyor. 

Ya o adam gibi olmaya çalışın, ki başarı oranı pek bir düşük, ya da siktir edin, düşünmeyin bile. Moral bozuyor çünkü bu adamlar, saygılar.