26 Aralık 2014 Cuma

Hastane

Eğer insan beyninin yaydığı frekansların gözle görülür renkleri olsaydı, dünyanın en renkli alanları hastahaneler olurdu. Bir de "insan, beyninin %10'unu kullanır" klişesini hastahanelerde, özellikle yoğun bakımın kapısının önünde geçerli değildir. İçeride can çekişen yakınını bekleyen insanlar "an"dan bile daha kısa sürede zilyon şey düşünür. Duygudan duyguya sert geçişler yaparlar. Bir an kahkaha atmak üzereyken, sonraki anda sinir krizinin kapısına dayanır. Tüm duygular birbirine karışır. Gözlerinden bunu okuyabilirsiniz. Hiç bir uyuşturucunun büyütemeyeceği kadar büyümüş göz bebekleri, en seri vals figürlerinden daha seri hareket eder. Hatta bazen imkansız olan şey olur, gözleri hiç hareket etmeden kilitlenir kalır.

Sapıkça gelebilir ama ben hastanede olmayı seviyorum. Çoğumuzun hikayesi hastahanede başlıyor ve hastanede bitiyor. Doğuma ve ölüme en yakın durduğumuz yerler orası. Endişe, korku, rahatlama, mutluluk. Tüm duyguların en uç noktalarını hastanelerde yaşıyoruz. Daha doğrusu yaşıyorsunuz. Ben daha bir metanet oyunu içerisin oluyorum. Sakin kalmaya zorluyorum kendimi. 

Sadece bir kere, daha ananem hayattayken ve aniden rahatsızlanıp hastaneye kaldırıldığında sakin kalamamıştım. Annemle ben hastaneye vardığımız da ananem taburcu edilmeye yakındı. Görece iyi durumdaydı yani. Hasta olduğunu, hastalığının da ölümcül olduğunu hep biliyordum ama o halini görmeye dayanamamıştım. Küçücük kalmış bedeni, burnundan karnından falan giren borular, ilaçlar. İnleyen, ağlayan diğer hastalar. Kalbim ezilmişti. Yıllar sonra babaannemi can vermeden yarım saat önce gördüğümde bile o günkü kadar kötü olmadım. Hatta hiç etkilenmedim diyebilirim. Belki o zamanlar çocuktum, belki ananem en sevdiğim insan olduğu içindi, belki kalbim bu kadar katı değildi. Tam bilmiyorum ama hastahanede duramadığım, bir an önce kaçmak istediğim tek olay oydu. 

"Vay ne adam be" durumum yok. Aslında çok da duygusal biriyim. Örümcek adam izlerken bile ağlamışlığım var. Toplum içinde ağlamaktan da çekinmem. Ağlayasım varsa ağlarım, bana ne kimin ne düşüneceğinden. Ama ölmek üzere olan birine ağlamak, ne bileyim, saçma sanki biraz. Ağlamanın o anda ne hastaya, ne hastaya senin kadar yakın olanlara bir faydası var. Sadece ağlamak demeyeyim, sinirli olmanın, gergin olmanın, duygusal olmanın, zayıf hissetmenin veya panik olmanın... bunların hiç faydası olmuyor, hatta zararı oluyor. Soğuk kanlı kalmak gerek. 

Ben bir şekilde soğuk kanlı kalmayı ve iyimser olmayı başarıyorum. Dedim ya, babaannem ölmeden yarım saat önce yoğun bakıma girdim diye. İşte o sırada yanımda doktor olan ablam (aslında kuzenim) vardı. Birisi öldüğünde Hak'kın rahmetine kavuştu, vefat etti, kaybettik gibi terimleri değil, ex oldu gibi bana psikopatça gelen terimi kullanacak kadar ölüm görmüş biri kendisi. Doktor en nihayetinde. İnsanın renginden bile öleceğini anlayabilir. İşte bu ablacım "Cenker, ölüyor ananem (ona anane oluyor tabii)  ablacım." derken, ben "yok ya uyuyor, evde de böyle uyuyor hep." dedim. Öyle gördüm, öyle inandım ve o kadar inandırıcı söyledim ki, ablamı da kandırdım. Aslında tahliller falan ortada, tıp bilimi "Allah'tan umut kesilmez" kıvamına gelmiş, gene de benim inandırıcı söylemime inanıyoruz. Çünkü ihtiyacımız olan bu. Yarım saat sonra zaten yeterince üzülecekken, erken mateme ne gerek var. 

Başkalarının yakınlarına da hep aynı umudu aşılamaya çalışıyorum. Yalan mı söylüyorum, evet ama iyi niyetli yalanlar. Hem doktor olmadığım için doğruyu söyleme zorunluluğum da yok. Geçenlerde babamın en yakın arkadaşı hastaneye kaldırıldı. Babam şehir dışında olduğu için ziyarete vekaleten gittim. Adam çok hastaydı. Hastalık ne bilmiyorum ama beyin iflasın eşiğinde. Oturup konuşurken birden uyuyor, çorba içecekken kaşığı tutamıyor ve bunu fark etmeden hayali bir çorbayı höpürdete höpürdete içiyor. Adamın karısı bizi uğurlamak ve sigara içmek için hastanenin çıkışına kadar geldi. Annem de sağlıkçı olduğu için durumu hakkında konuşuyorlardı. Doktorlar durumu iyi falan demiş, sadece tuz eksiği varmış. Bir de depresyon teşhisi konmuş. Hemen atladım, "ya depresyon yapar böyle, ben de ayakta duramıyordum" falan diyorum. Evet duramıyordum ama durduk yere de bayılır gibi uyumuyordum. Olsun, yalandan kim ölmüş? İki hafta önce falan kaybettik maalesef.

Ancak ne kadar soğuk kanlı da olsa, hatta kalbi Mars'ın çekirdeği kadar soğumuş bile olsa, bir erkek babası rahatsızlanınca soğuk kanlı kalamıyor. Otuz yıldır falan küs olsa dahi, erkeğe "baban kalp krizi geçirdi" dediğinizde bir anda koşup yanına varmak ister. Sonra saçma kırgınlığı mı, kızgınlığı mı bilmem, ne sorunu varsa, o belki babasına koşmasını engeller ama ruhu çoktan kanatlanıp babasının yanına varmıştır. Babasının ölmesi erkeği bir anda yaşlandırıyor sanki. "Ne yapacağım lan ben şimdi" diye kalakalıyor. Ve tehlike belirdiğinde öyle sakin falan da kalamıyor insan. Dört yıl falan önce yaşadım, baya dağıtıyor insan.

Bir de iki gün önce yaşadım, hiç hoş değil. Hastahaneye varana kadar ömrümden ömür gider gibi oldu. Tabii ki belli  etmedim ne kadar korktuğumu. Hastaneye vardığımızda abim sapsarı, bizimle gelen komşu İsmail abi kıpkırmızıydı. Doktor gelip "sizde bir şey var mı?" diye sormak zorunda kaldı. Babam o sedye yatak karışımı şeyde EKG çektirirken ben çoktan etrafı incelemeye konulmuştum. 15 dakika önceki "assiktir yeaaa, noliyi?" halimden eser kalmamıştı. Çünkü artık elimden gelen bir şey yok. Hasta tıbbın eline ulaştı mı? E benim görev bitti demek ki.

Neyse, babama bir anjiyo yaptılar, iki stent taktılar, taburcu ettiler. Adam bir gün zor kaldı evde, gitti gene köye. O gitti de, ben fena oldum bu seferde. İki gündür yemek yiyemiyorum. Daha doğrusu ne yesem çıkarıyorum. 15 dakikalık stres midemi felç etmiş de, fark edememişim galiba. Peki, hastaneye gider miyim bunun için? İpseler gitmem lan. Evet seviyorum ama ziyaretçi olarak. Yok öyle o bu şu çıkar diye değil, inanmıyorum faydasına. Anama yengem hemşire zaten, iki serum takıyorlar düzeliyorum. Siz giderseniz haber verin ziyaretçi olmayı seviyorum.

Not: Bu arada tırstığımdan değil ama, bana öyle anjiyo falan da yapamazlar. O ne lan öyle kasıktan damara girmeler falan? Benim kasığıma girecek doktor daha anasının karnından doğmadı. Kaldı ki biri by-pass denesin. Ölürüm daha iyi kendimi öyle yardıracağıma. Biri prostata bakmaya çalışsa, ben ona el kullanmadan bakarım zaten. 

30 Ekim 2014 Perşembe

Bağlam, Teorem, Kuram, Sorunsal ve Tüm Diğerleri

Liseye gidiyordum. Yazlıktayız. Kuzenim saçları ile falan uğraşırken (tek tek dikerdi, saçları, arkalarını da bana diktirirdi) evde bulduğum gazeteyi okumaya başladım. Hangi gazete olduğunu hatırlamıyorum, okuduğum köşe yazarı kimdi hatırlamıyorum. Hatırladığım şey, yazıdan bir bok anlayamadığım. Öyle kör cahil lise öğrencisi de değildim ki, anlamamak benim hatam olsun.

Dil hakkında ilk öğretilen şey "dil yaşayan bir canlı gibidir" olur. Genelde dil bilgisi kitapları bu önerme ve ispatı ile başlar. (okuduk biliyoruz, uygulayamıyoruz :)) Bazı arkadaşlar bu olayı hiç anlamamış, hiç bir yerde karşılığı olmayan saçma sapan bir dil kullanıyorlar. Anlaşılmak için değil, anlaşılmamak için yazıyorlar, konuşuyorlar. Bence anlatacak bir şeyi yok, ondan böyle yapıyorlar. Dertleri anlatmak değil, "ben biliyorum işte ama siz anlamıyorsunuz" demek. 

Gerçekten derdi olan ve bunu anlatmak isteyen filozofların pek çoğu halkın kullandığı dil ile anlatıyorlar dertlerini. Mesela Hawking okursanız adamın çok sade bir dil kullandığını, fizik terimlerini anlaşılır örnekler vererek açıkladığını görürsünüz.(Bazı sempozyumlarda olayın profesyonellerine yaptığı açıklamalar farklı tabii) Ya da ne bileyim, İnalcık hocanın bir kitabını okursanız Osmanlıyı "aptala anlatır gibi" tane tane anlattığını görürsünüz. Olaması gereken de bu zaten. Sadece ufak bir azınlığın anlayacağı bir dil kullanarak dert anlatılmaz. Sade anlatım belki daha zor olur, daha çok kelime kullanmak gerekir ama kesinlikle daha geçerli olur. Sokakta birine "Kovanensky'nin 'yokluk çeken bireyin toplumsal bıdıdıya baş kaldırı' kuramına rasyonel bir gözlem yapıldığı zamanda anlaşılacağı gibi..." diye söze başla da güzel bir dayak ye. Ama Bunu gazetedeki köşe yazında, internetteki sözlüklerde yada bloğunda yapmanda tehlike yok. Hem böyle sözcükler kullanarak "çok biliyorum yeaa" kafası yaşamak da bedava. Sonra cmylmz gösterisine falan "çok avam" demek de ikramiye gibi. 

En sevdiğim şeylerden biri de bu adamların halkçı takılıp sonra avamlığı (aslında halk demek ama bizde nedense "halkın aşağı tabakası" olarak kullanılıyor.) aşağılaması. Lan olm ne perhiz ne lahana turşusu bu? Cumhuriyet devrimlerine "tepeden inmeci" falan derler, kendilerini Kaf Dağı'nın zirvesinden biraz yukarıda görüp aşağıdakilere acırlar. 

Bu adamlar/kadınlar ayrıca ideolog falan da olurlar kendi kendilerine. Hiç bir fikir kendisine ait değil, orada burada okumuş, hatta sadece tek yönlü okumuş, gene de sanki bir şey yaratmış gibi takılıyor. Ne anlatıldığını da tam anlamamış olacaklar ki, çoğu kavramı dile çevirmekten bile acizler. Çevirebilecek olan da çevirmiyor gerçi. Hiç norm demekle, kural demek aynı olur mu? Kural kelimesini karşıdaki direnmeden anlar, norm dersen "bu nedi acep?" diye bir durur. Hah işte o durduğu yerde kalan kişi "ben anlamadığıma göre bu kişi alim, anlamadığımız belli olmasın da utanmayalım" falan diye düşünüyor. Bak bunu deneyin, toplumsal norm diyen birinden "neymiş abi o kurallar yaa, saysana bir kaç tane" deyin yemin ederim Recep İvedik filmindeki balık sayacak kaptan gibi apışır. Ne dediğini farkında değil çünkü pek çoğu, ezbere konuşuyor. Kral çıplak denmemediği içinde atıp tutuyor.

Bilmediğim bir konuda konuşurken istemsizce ben de yapıyorum bunu. Garip garip kelimelerle durumu karıştırıp yırtma çabası içine giriyorum. Sıkışınca herkes yapar zaten bunu. Olay bunu bir konuşma yada  yazma tarzına dönüştürmemek. Yoksa kendin bile cehaletinin farkına varmazsın, ROK gibi ya da karısı gibi bir şey olursun. Akil adam falan bile yaparlar seni bu ülkede, bir bok oldum sanırsın ama kafanı çevirdiğinde yanında Türk müziğinin en büyük yavşağını görürsün. Zaten seni oralara çağıran da tarihin en saçma adamlarından biridir. Gene de anlamazsın cehaletini, kuramdı, bağlamdı yazar çizersin. Sonra halk beni anlamadı diye ağlanırsın. Cidden çok salak adamsın.

Hadi bunlar kazara bir yerlere geliyorlar da, bu işi sözlüklerde yapan adamın beklentisi ne arkadaş? Yada blog mikro blogda falan. İşte o da bu işin 31'i olsa gerek. Ah dur, mastürbasyon diyelim de avam olmayalım. Adam ya da kadın ufacık bir çevreye de olsa "ben bilirim" imajı çiziyor. Belki de keşfedilmeyi bekleyen bir akil olduğunu düşünüyor. Her tarafından tutarsızlık akıyor ama pek oralı değil. Kendisi ile paralel düşünen bir kaç kişi alkış tutunca aklı uçuyor garibanın.

Ve bu insanlarda aşılmaz bir aşağılık kompleksi vardır. Hiç bir şeyden anlamadıkları için her şeyi çok "büyük" görüyorlar. Biz yapamayız, bu milletten hiç bir şey olmaz, kahrolsun bu ülke, siktir olup gitmek gerek buralardan. Üstün ya, gitmesi gerek o buralara layık değil amk. Bu söz bile ne acınası olduğunun kanıtı gibi lan. Neden gideceksin? Gitmek demek kaçmak demek. Kal, sonuna kadar yozlaşma ile, cehalet ile, şerefsizlik ile savaş. Bunu övgü almak için değil, doğru olan bu olduğu için yap. Hatta bunu yapıyorsun diye seni zindana atsınlar, zincire vursunlar. Gene de haline ağlama, uğruna savaştığın değerler (gerçi bu tiplerden bir değere inanmak da beklenmez ya) için hala ne yapabilirsin onu düşün. Yapamaz ama işte böyle şeyler. Sorsan çok mücadele etti çok uğraştı. Hapse mi düştü? Yok. Çok büyük paralar mı kaybetti? Greve destek verdi diye işten mi atıldı?  Yok. Ne oldu? "Ağğbiiiii adama anlatıyorum, adam cevap olarak hödö hödö diyor, olabilir mi yaaa böyle bir şey? Gerçekten çok yoruldum siktirip gideceğim bu ülkeden." Valla kalabalık yapma kabul eden varsa seni, hemen git oraya. 

Geçenlerde bir adamcağız intihar etti hani. Not yazmak yerine video çekip bunu da paylaşınca tüm ülke adamın öldüğünü duyduk. İşte bu olayla ilgili bir yazı kaleme almış bir eleman. Basit bir intihar olayında yeni ortaya çıkan orta sınıf ve bunalımı temalı bir yazı yazmış ki, aboooovvv? Bu olay üzerinden sermaye toplumunu, değersizleşmeyi falan kötüleyecek ama bir dil var ki sorma. Şunun da dediği gibi, bunun bu kuramında sapladığı gibi zat zut... Ya siktir git biz onları okuyalım. Bağlamlar, sorunsallar havada uçuşuyor tabii. Bir de ne alaka yani? İlk defa mı biri intihar ediyor? İlk defa mı intihar notu bırakılıyor? E bunu facesinde paylaştı diye bu kadar büyük mü bir fark var? (en fazla "adam bak la ölürken bile şekil peşinde falan dersin de, yok orta sınıf yok o yok bu) 

Bu tipler bir de her şeyden anlarlar. Futbol onlardan sorulur, çizgi roman öyle, siyaset zaten yani, şarap "offf benden iyi bilen olmaz",  rakı balık konusunda olayın piri zaten. Bir reklam vardı ya, her şeyi bilen hiç bir şey bilmez temalı, aynı o iş. Ben de bir kaç yıla kadar böyleydim mesala. Her boku az biraz bilirdim, bunu da göstermek isterdim. Lan ne gıcık iş bu? Tamamen bildiğini satma sevdasıyla hareket ederdim. Ama hiç bir şey bilmiyorsam da zorlamazdım. İşte bir sınırdan sonra onu da yapıyor bunlar. Sadece bilmek ile kalmıyorlar, olaya tamamen hakimler. Çok hakimler. Mümkün mü lan bu? 

Sinirim kalktı amk. Biri sizinle konuşurken çok fazla garip kelime kullanıyorsa, ne bileyim bu olayı nasıl okuyorsun? falan diye sorarsa uzak durun. Yada durmayın, ha! he! falan diye kafa bulun. Hak ediyorlar. Çok ciddiye almayın, zamanınız değerliyse kalkın gidin. Fakat biri size "Nato, ülkelerdeki muhalefeti ezmek için kurulmuş bir örgüttür" benzeri bir cümle söylerse ağzına benim için bir tane vurun. Çok uyuz oluyorum bu lafa.

24 Ekim 2014 Cuma

Bebek İnsanları

Çok pedofili başlığı oldu ama ne demek istediğimi anlatacağım. Etrafınızda kesin bir bebek insanı vardır. Hani yeğeni de olsa, komşunun bebeği de olsa, otobüste karşılaştığı bir bebek bile olsa onunla iletişim kurabilen insanlar var ya, onlardan bahsediyorum. Bebek anlamlandırmaya çalışır gibi kilitlenir bakar bu insanlara, bu insan da bir mimikle falan bebeğe şirinlik yapar. Kocaman güler sonra o bebek. Dünyanın en tatlı görüntüsü falan herhalde. 

Bebeklikten çocukluğa geçtikleri dönemler de çok güzel. Aynı insanlar o 2-3 yaşındaki bebeklerle de iletişimde sorun yaşamaz. Bildiği iki kelime ile derdini anlatmaya çalışan bebekle bile iletişim kurarlar. Aslında kurarız demem gerek. Ben de bebek insanlarındanım çünkü. Mesela alt komşunun kızı Esila bir yaşındayken beni görmeden yemek yemezdi. Her sabah -ben daha uyurken - bize gelirler, ben Esila'ya şebeklik yaparken annesi mamayı tıkardı ağzına. 

Zaten olay şebeklik yapmak biraz. Değişik surat ifadeleri, değişik sesler dünyayı tanımaya çalışan bebeğe ilginç geliyor ve dikkati size yöneliyor. Yeni bir şey görmek hoşuna gittiği içinde gülüyorlar. 

Otobüste falan bebek görünce illa onla iletişim kurmak isterim, bana gülümsesin diye suratımı şekilden şekile sokarım. Millet deli falan sanıyordur. Ya da ben fark etmesem bile bazen onlar bana gözlerini kilitler. Değişik bir şey görüyorlar herhalde falan, bakıyorlar işte. Göz kırpsam gülüyorlar. Çok güzeller lan.

4 yaşlarına falan geldiklerinde kavga etmek çok zevkli oluyor. Mesela adı Esila olan komşu kızını "yok kızım senin adın Ender" diye kandırmaya çalışmak, onun buna direnip annesine "yeaaa annnneeee neee diiiyoooo seeennkkeeerrr? inddeer mii beenniimm adıııııımmmm?" falan diye sorması, çok zevkli şeyler bunlar. 

Gerçi ters de tepebilir. Öz kuzenim bildiğiniz benden nefret falan ediyor bu yüzden. Bu bebekken babası öğretmiş, "yurdumuzu kim kurtardı" diye sorunca "ATATÜRK" diye bağırıyor. 3 - 4 yaşında falandı. Bende "yok Fatih Sultan Mehmet" kurtardı diye tüm gece sinirini kaldırdım. Çok komik sinirlendiği için anası, teyzesi, ben falan da güldük. Geçenlerde teyzem hastalanmış, aradım geçmiş olsun demek için, telefonu teyzemin kızlardan biri açtı. (teyzemin iki kızı var burada bahsi geçen büyük kızı) Sesi alamadığım için kız hangi kuzenim sen benim diye sordum. Karşıdan cevap, " Cenker abi saçmalama ablam hiç senin telefonunu açar mı? " Evet, abla olan yurdumuzu ATATÜRK kurtardı diye bağıran kız. 17 yaşına geldi öz kuzeninden hala nefret falan ediyor. (evet teyzemin ufak kızı çok farklı bir hikaye olur. 12 yaşında falan şu cevaba bak.)

He niye anlatıyorum bunları? Şimdiye kadar beni sevmeyen bebek hiç olmadı. (kuzeni saymazsak, o da Mersin'de yaşıyor yılda iki kere görünüp kendimi sevdiremezdim) Üst kat komşum Eymen hariç. Çocuk 3-4 arası bir şey, beni sevmeyi geçtim, korkudan altına ediyor. Evet, bir bebek benden korkuyor. Hemde hiç bir şey yapmadığım halde. Ulan bu sıfattan nasıl korkarsın? Köseyim lan ben. Saçlarım uzundu bir ara, ondan diyeceğim, kendi babasının saçları da uzundu o ara. İri yarı bir şey olsam gene eyvallah diyeceğim, sıskanın tekiyim ama. Anne baba korkutmuştur deseniz, adam yemin billah ediyor, istesek böyle olmazdı diye.

Normal korku falan değil bahsettiğim. Çocuk beni görünce gözüne ışık tutulan tavşan gibi kalıyor. Geçen kuzenleri ile sokağa çıkmış, yolun karşısına geçti. E araba falan geçiyor sokaktan korkarım ben bir şey olacak diye, balkondan "geç bu tarafa diye bağırdım." Bağırmaz olaydım. Başladı ağlamaya. Benden korkuya yolun bizden tarafına da geçemiyor. Kuzeni teselli etmeye falan çalışıyor nafile. Apartmanda karşılaşıyoruz, ben görüş açısından çıkana kadar gözler hep üzerimde. O anda transformers misali başka bir şeye dönüşmemi falan bekliyor gibi. Sanki bir anda içimden canavar fırlamasını bekliyor kızan. ("kızan" bizim oralarda çocuk demek)

Bildiğiniz kinlendi falan, abi olunca dövecekmiş beni. Tüm kuzenler, amcalar, babası ile birlikte döveceklermiş. Babasına anlatıyor bunları, babası da bana. "Bir video falan çek, bana gönder, izletelim" diyor. İşte "Eymen ben seni çok seviyorum" falan diye. Bir tek bana karşı çünkü bu tutum. Belli bir neden de yok. Çok saçma lan, fazla saçma.

Bugün karşılaştık, bir şeylere ağlıyor. Annesi "kız Cenker abisi ağlamasın" dedi. Çocuk canı yanmış gibi nasıl bağırıyor. "Hiç kızar mıyım ben ona, çok seviyorum ben onu falan" diye gittim yanına. Eğildim.(aynı boyda olmak çocuklar ile iletişimde önemlidir, öyleymiş yani duymuştum bir yerlerden) "Bak  korkma aynı boydayız Eymen, çok seviyorum ben seni Eymen, hiç kızmam ben sana Eymen, istediğin kadar ağla, yaramazlık yap kızmam" dedim. (sürekli olarak adını tekrarlamak da önemliydi galiba) Sarıldım, "Öp Cenker abiyi" dedim, öptü. Ama sevgiden değil ya, sanki esir almışım gibi. Öpmezse canavar olacağım falan sanıyor. Aha az önce babası ile bir yere gidiyordu arabada, beni gördü gene aynı bakışlar. Bildiğiniz geçmiyor, hala korkuyor çocuk benden. 

Şimdi asıl derdim yeğenim benim. Ya sevmezse beni? Lan geçmiyor günler, en sevdiğim çağa gelmesine 3 yıl var diye kafayı yiyorum. "Click"teki gibi zamanı ileri almak mümkün olsa yapacağım. Ben bu kadar isterken ya bu çocuk benden korkar, beni sevmezse? Olmaz öyle ya, sever sever.