9 Nisan 2014 Çarşamba

Evlilik

Yaş ilerledikçe, evlenen arkadaş sayısı da artıyor. Özellikle kız arkadaşlar birer birer hayatlarını başkaları ile birleştiriyorlar. Sanki tabakhane bok yetiştirecekler... 

İnsanın evlenmesi olayı bana her zaman garip geldi. Hayatımın hiç bir evresinde "evlenirim" falan diye düşünemedim. Kendimi bir koca olarak göremediğim içindir belki. Evet, iyi bir sevgiliydim hep. Öyle hediye almaz, ufak sürpriz falan yapmazdım ama hiç bir ihtiyaç anında yalnız da bırakmazdım. Zor anlarda elimden geldiğince yanında olurdum. Bir hata yaptığım zaman, affedilmek için kendimi paralardım. Boş boş can sıkmazdım. Bence iyi sevgili denilen şey böyle bir şey olduğu için, kendimi iyi bir sevgili olarak görüyorum. Ama asla bir koca olarak göremiyorum. Çünkü, koca olunca hem kocası olduğun kadının, hem toplumun senden beklentileri artıyor. 

Bir kere kafadan evlilik iki kişi arasında olmuyor bu toplumda. Evlendiğin insanın ailesi ile de evlenmiş oluyorsun. Annesi babası senin hayata bakışına karışma hakkını kendilerinde görüyor. Ben kendi anne babamın bana karışmasını istemeyen adamım. Bir de daha düne kadar beni tanımayan insanların, sırf kızları ile evliyim diye bana karışmalarına hayatta izin vermem. Gelip bana bir şey demelerine gerek yok, karıma bile "ya şu konuyu ne yapacak o" deseler, ve ben bunu duysam, cinlerim tepeme çıkar. Sana ne lan? Sen mi getirdin beni bu yaşa kadar da sen karışıyorsun. Anam mısın, babam mı? 

Zaten bizim toplumda en uyuz olduğum olaylardan biri bu. Evlenince, kocanın yada karının anasına babasına "ana, baba" demek. Ya benim oğlum ya da özellikle kızım olsa, ve evlenince benden başkasına baba dese, "bir daha bana baba deme" diye tafra yaparım. Ben besleyeyim, büyüteyim, bir yaşa getireyim, sonra bu süreçlerden hiç geçmemiş, pezevengin teki, sırf çocuğu benim çocukla evlendi diye, benim çocuğumun ona baba demesini istesin. Severim öyle kültürü ben. Tersi de geçerli, bana da, sadece çocuğumla evli diye kimse baba demesin. Ne saçma bir şey bu ya? "Hiç mi babana saygın yok evladım" derim. Bilen bilir, gelin damat dinlemez, rencide ederim. Bu ne sahte samimiyettir, bu ne dostlar alışverişte görsüncülüktür. He bir babalık yaparım cidden, ama gerçekten ve gerçekten önemli bir şey olmalı, daha önce babasının bile ona yapmadığı bir şey, o zaman desin. Ama beni kendi babası yerine koyup, en az babası kadar seviyorsa desin. Yoksa sonu belli, rencide derim. Ha benim çocuk aynı nedenden birine baba derse, kendimi vururum herhalde. Zaten bu sebepten ben çocuk falan da yapmam, birini benden çok sevecek diye korkarım. 

Bir de şey var bak, anaya ana, babaya baba diyorlar, sonra bir şeyler falan oluyor, çiftimiz boşanıyor, zaten hiç sevmezdim o kadını, adamı, oluyor. Aynısı aile içinde geçerli, kızım oğlum derken bir anda şırfıntı, pezevenk oluyor gelin damat. İşte benden bu sahteliği beklemeyin. Sen bizi arkadaş olarak görmüyorsun diyen insanlara tek cevabım, "siz benim değil, onun arkadaşısınız, bu yüzden size arkadaşım demem." olurdu. Ne oldu, öküz öldü, ortaklık bitti. Biri bile bir kere olsun nasılsın demedi. Sieyin lan. 

Zaten bir gün evlenirsem, sırf çocuk için evlenirim ya. Çünkü başka türlüsü bana saçma geliyor. Şimdi evleniyorlar, e peki çocuk diyince "daha erken, dur bakalım önce bir bakacağız beraber oluyor mu diye?" Lafa gel çay demle. Ya maden kuşkunuz vardı neden evlendiniz? He maddi durumumuz çocuk yapmaya el vermiyor de, canımı ye. Ama önce bir durumumuza bakacağız ne demek? Deki, bir süre evliliğin tadını çıkaracağız, gene anlamam. Evliliğin tadı ne ola ki diye düşünürüm. Lan zaten beraber gezdiniz tozdunuz, birlikte tatile çıktınız, yurt dışına çıktınız, bir süre aynı evde bile yaşadınız, daha neyin tadı bu? Evde oturup evlilik cüzdanınızı izliyorsunuz, ne yapıyorsunuz? Siz bekarken daha çok gezip tozardınız. Nasıl bir zevk anlayışınız var arkadaşım? 

Hem ben insanların sadece Facebook'tan fotoğraf paylaşmak için falan evlendiklerinden şüpheleniyorum. Birden her taraf gelinlikli fotoğraf dolmaya başlıyor. Bazılarının paylaşımları aylarca sürüyor. Düğünden, nişandan, sözden, kınadan, paylaştıkça paylaşıyorlar. Bütün dünya görsün, evde kalmadım, evlendim demek istiyorlar herhalde. Bir kaç tanesi ikinciye evlendi falan sandım, kontrol ettim hala ilk evliliğin fotoğraflarıymış. Onunla birlikte evlenmiş olan bir kaç çift boşandı bile, bu hala fotoğraf paylaşıyor. Bir çocuğum olana kadar, paylaşabileceğim en iyi şey bu, falan mı demek istiyor ne yapıyor, anlamadım. 

Bir de yeni olduğunu sandığım bir trend var, evlenip, düğünü sonra yapmak. Yani nikah ocakta, düğün haziranda. Sanırsam önce bir deniyorlar, evli olabiliyorlar mı diye, sonra düğün yapıyorlar. Anlaşamayacaksak boşuna düğün masrafı yapmış olmayalım mı diye düşünüyorlar nedir? Yada nikahı şimdi yapalım, takı taksınlar, düğünü altı ay sonra yapalım, kafaları karışsın gene takı taksınlar falan diye mi düşünüyorlar nedir? Eğer bu iki nedenden biri değilse, ruh hastası bu insanlar. Düğün yapacak durumumuz yoktu, altı ay sonra mı yaptık, falan diyorlarsa, e altı ay sonra evlenseydiniz. Ne oldu, dayanamadınız mı? Düz duvara tırmanma durumu falan mı vardır? Bunca zaman beklediniz, bir altı ay mı dayanamadınız. İstem dışı gebelik dışında anlamam mümkün değil bu durumu. O zaman da altı aylık hamile bir kadının gelinlikle göbek atmasını anlayamam, çocuk kesin düşer. 

Tekrar kendime dönersem, ben evlenmem herhalde. Şimdi böyle diyorum, ama çocuk isteği çok fazla artmaz ise, evlenebileceğimi sanmıyorum. O zaman da dürüst olur, çocuk için evleniyorum  diye kimle evlenmeyi planlıyorsam ona söyler, başlamadan evliliğimi bitiririm. Çünkü bunu duyan benle evlenmez, kabul edene de benim saygım kalmaz. Çok enteresan bir cevap gelmediği sürece evlenmem yani. Öyle bir cevap gelirse de, zaten çocuk için evleniyor olmam. Karışık değil mi, zaten ben de karışık bir kafa var, o yüzdendir. 

8 Nisan 2014 Salı

Kıtipiyoz ve Minik

2005 eylülünün ilk günleriydi. Annem ile birlikte alışverişe mi ne, bir yerlere gidiyoruz. Bayır yukarı çıkarken, bayırın tepesinde bizi izleyen köpek yavrusunu görüyoruz. Adetimdir, gördüm mü severim enikleri. Sadece kafasını seviyorum ve o peşime takılıyor. Birlikte 50 metre kadar yürüyoruz. Yürürken, yavru köpeklere has o şımarık sevimliliğini takınıyor. Sanki dişisini etkilemeye çalışan bir erkek, onu sahiplenmem için beni tavlamaya çalışıyor. Başarıyor da namusssuz. Anneme orada beklemesini söylüyorum, enikle beraber geri dönüp bayırı iniyoruz, evin önüne geliyoruz, bahçeye giriyoruz ve onu bahçeye hapsetmiş oluyorum. En azından ben öyle sanıyorum. Üzerine kapattığım kapının parmaklık arasından çıkmaya çalışıyor. Ayağı bir yerlere sıkışıyor ve incecik sesiyle havlamaya başlıyor. Ben onu kurtarmaya çalışırken, o canının yanmasının etkisi olarak elimi ısırıyor. Ayağını kurtardıktan sonra, el ısırmanın bedelini gösteriyorum. Kulağını çekiyorum. Benzetme değil, cidden kulağını çekiyorum. 

Köpeği tekrar bahçeye atıp, ki bu sefer bahçenin en arkasına, koşa koşa çıkıyorum bahçeden, peşimden gelemesin diye koşa koşa gidiyorum yoluma bir süre. Hem annemi de bekletmiş oldum. Koşmak spordur ayrıca. Bir iki saat sonra geri geldiğimde, enik bahçede değil. Gitti sanıyorum, bir saat sonra mahallenin çocukları, ki beni enikle görmüşlerdi, "abi senin köpek geldi" diyorlar. Belli oldu, köpek ile aramda bir bağ oluşmuş. Madem bakacağız, bari önce bir veterinere götürelim, değil mi? 

Veteriner yaklaşık iki-üç kilometre falan uzakta. Yolu yürüyerek gidiyoruz. Enik gerçekten çok tatlı bir şey, yolda çoluk çocuk sürekli sevmek istiyor, sürekli durmak zorunda kalıyoruz. Adını soruyorlar, bende hayvana isim verme alışkanlığı yoktu, hala da yoktur. Kedimin adı sözde "Korsan" ama hayvana ben kedi diye sesleniyorum, annem kızım diyor, babam psisi diyor. Neyse, çoluk çocuk sorunca, köpeğin adına Kıtipiyoz diyorum. 

Ben önde, Kıtipiyoz arkada, yol alıyoruz. Yol boyunca sadece sevmek isteyen çocuklar ile değil, sevmek isteyen yetişkinler ile de karşılaşıyoruz. Kasaplar et, balıkçılar balık veriyorlar, ben durmuyorum, o da yemeği bırakıp peşimden geliyor. Henüz beraber iki saat bile geçirmiş değiliz. Bu eniğin bana olan bağlılığını hiç bir şey açıklayamaz bana. Tasma falan takmadan iki-üç kilometre yolu beraber yürüyoruz. Veterinere varıyoruz. Aşı yapılıyor, pire tozu dökülüyor. Canını yaktık hayvanın, ama hala peşimden geliyor. Geldiğimiz yolu bir de geri dönüyoruz. 

Evde besleyecek halim yok, bahçeye bırakıyorum. Gene çıkmaya çalışırken sıkışıyor, kurtarıyorum. Bu sefer elimi ısırmıyor, hayvanın kafa da çalışıyor, hemen öğrendi ısırmanın ceza getireceğini. Sıkışmasın diye arka bahçeye bağlıyorum, bu seferde ağlıyor. Mahalleyi uyutmayacak bütün gece enik. Çare yok, yanına iniyorum, uyuyana kadar başında bekliyorum. Kucağımda uyuyakalıyor. 

Bir süre böyle idare ediyoruz. Sonra okul açılıyor, her sabah köpeğe görünmeden kaçmaya başlıyorum. Bahçeyi iyice evi belledi, gündüzleri dolanıp, sonunda evine geliyor. Mama falan da verdiğim yok, ne ediyor bilmiyorum, ama sonunda hep bahçede meydana çıkıyor. Beni takip etmesinden çok endişe duyuyorum, sonuçta benim peşinden  gelirken araba falan çarpması işten bile değil. Bir gün gene beni izlerken, parkta takılan bir gurup çocuğa veriyorum Kıtipiyoz'u. Aslında için acıyor biraz ama, çocuklar hemen bir tasma geçiriyorlar boynuna. En azında araba çarpma riskini yok ettim sanıyorum. Bir iki saat sonra eve döndüğümde, bizimki gene bahçede beni bekliyor oluyor. Çingene kızanlarının elinden bile kaçmış gelmiş.

Geçen yaz, çöp konteynerinin yanında, gene bir enik buluyorum. Köydeyiz. Evin bahçesinde zaten iki tane köpeğimiz var. Biri babamın Gundi'si, diğeri annemin Kız'ı.(evet annem dişiye kızım, erkeğe oğlum diyor. He Gundi'nin kimlikteki adı Titrek aslında) Gundi babamın henüz on günlükken hayatını kurtardığı bir kangal kırması. Bir karabaş safkan sivas kangala atlamış, anne yavruları sahiplenmemiş, annenin sahibi "gebersinler, bana ne" demiş. Babam da yavrulardan birini almış, eve getirmiş. O zamanlar daha köyde değil, İstanbul'da yaşıyor. Hayvan daha on günlük, ayakta duramıyor, titriyor. Bir de benim azman kediden dayak yiyor. Neyse sonra köye gitti rahatladı. Diğer köpek ise, annemin Kız'ı, abimin çalıştığı barınakta bir köşede tek başına takılırken, hazır köyde yer var deyip annem tarafından barınaktan alınmış bir golden. (Abim veteriner hekim bu arada) (Köpeklere ek olarak babamın 15'ten fazla kanaryası var. Üredikçe ürüyorlar tam sayıyı bilmiyorum)

Bu kalabalık hayvan popülasyonuna, yengem ile beraber bir tane daha köpek ekliyoruz. İsim konusunda tartışırken, hayvanın adı Minik kalıyor. Minik'i güzelce yıkıyoruz, veteriner(abim) kontrolünden geçiriyoruz. Bahçeye değil, evin dış balkonuna yerleştiriyoruz. Bir hafta sonra, hayvan kendisi bahçeye iniyor. Gundi ve Kız ile tanışıyor. Diğer ikisi bağlı dururken, bu kendini bağlatmıyor. (değer ikisi gayet alışkınlar bağlı durmaya, hiç itiraz etmeden bağlanıyorlar) 

Bir sabah Minik'in sesi ile uyandım. Ağlıyor, annem "Cenker koş biri köpeği çalıyor" diyor. Cümle kafamdan tam geçmiyor. Köpek çalmak nedir? Öyle cins bir hayvan falan değil, bildiğiniz sokak köpeği bu. Fırladım evden, adamın biri atmış benim Minik'i traktöre götürüyor. Koştum yetiştim, "dayı ne aldın köpeğimi?" dedim, adam "sahipsiz sandım ben onu be ya" gibi bir şeyler dedi. Abi köye bak, millet başkasının bahçesinden köpek çalıyor. Aynı adam babamın kafasını etini yemiş, ver o köpeği bana diye. Babam da "böyle, böyle" dedi, baktım adam çalacak kadar çok istiyor, alsın bari dedim. Zaten ben İstanbul'a dönecektim, babama bir köpek daha bırakmayalım dedim. Adam zaten iki tane kendi köpeği dışında gelen diden diğer köpeklere de bakıyor. Gelip bizim bahçeye yerleşen bir kangal oldu bir keresinde. Gundi ile anlaşamayınca, yazlığa bekçi köpeği oldu o da.

Dün yazdık ya, yememesi gereken şeyleri yiyen iki köpek, işte Minik'in sonu da aynı oluyor. Fare ölüsü bulup yemiş galiba, e fare zehirden öldü, zehir bizim Minik'e geçti. Kıtipiyoz ise bir süre sonra ortadan temelli kaybolmuştu, gitti sandım, sonra biri söyledi, görmüş, araba çarpmış ona, benim okul servisini beklediğim köşenin oralarda.

not: İlk resim temsili Kıtipiyoz(lar) ikincisi Minik'in kendisi.

7 Nisan 2014 Pazartesi

Suçlu

İllaki bir hayat görüşü seçeceksin deseler, ki kafama silah dayamaları lazım, "basit, en iyisidir" görüşünü seçerim. Basit ile kolay aynı şey değildir. Hatta basiti görebilmek zordur. 

Suçlarımız ne kadar basit olursa olsun, birinin hakkında suçlu diye hüküm verebilmek çok zordur. Yani olması gereken budur. Oysa birini vicdanımızda çok kolay suçlu ilan edebiliyoruz. Sadece benim anlattıklarımla, insanlar birilerini vicdanlarında suçlu ilan ediyorlar. Savunma hakkı dahi vermeden. 

İşin aslı savunma hakkı da değil aslında. İşin aslı, "suç" kavramında. Kaç kere düşündünüz "suç" nedir diye? İşte benim bittiğim nokta burası. Basit bir şekilde suçun tanımını yapmaktan bile acizim. Çünkü basit olamayacak kadar vicdan ile iniltili bir konu. Suç fikri, insanın köşeye sıkıştığı yerdir. 

Toplumsal yasalarımızı suç kavramı belirliyor. Kim olduğumuzu ise toplumun kendisi belirliyor. Size pek çok defa söylediğim gibi, kim olduğumuzun ya da olacağımızın temelleri bir daha anne karnındayken atılıyor. Seçim şansımızın olmadığı bir dönemimizdeyken. Peki kim neye göre belirliyor neyin suç olduğunu. Bir sosyoloğa sorsanız, toplumsal kuralları işaret eder herhalde. Ama bence yanılır, paragrafın başına bakarsanız ben toplumsal yaşamın suç kavramı tarafından belirlendiğini düşünüyorum. Olay yumurta tavuk ilişkisine mi döndü? 

Sanırsam şöyle oluyor; birileri, kendi işlerine gelmeyenleri suç olarak belirliyor. Tabii bu birileri Hasan yada Osman değil, az biraz güç sahibi olan birileri. Belirledikleri  suçlara uymayanlara ceza verebilecek kişilerden bahsediyoruz. Böylelikle, toplumsal yapı daha oluşurken, suç ve ceza kavramları sayesinde güçlünün gücüne güç katmaya başlıyor. Sadece suç üzerine kurulan bir sistemden bahsediyoruz. Mülkün temeli adalet ise, adaletin uğraşı suç ve ceza ise, sistemin temeli, güçlünün gücünü koruması ve geliştirmesidir. Bence fena önerme olmadı. Tabii çok ilkel olduğunu da kabul ediyorum. Ancak benim basit görüş açım sadece bu kadarını görüyor.

Bir seri katil ile savaş kahramanı arasındaki fark, ne için öldürdüğüdür. Nerede ya da ne zaman öldürdüğü değildir. Eğer öldürmekten zevk alıyorsa, savaşta da olsa, barışta da olsa o kişi benim için psikopattır.

Suç olarak da sadece gasp etmeyi suç olarak görüyorum. İftira, itibarın gasp edilmesi, çalmak malın. Cinayet dediğin de yaşama hakkının gasp edilmesidir. Ancak cezalandırma konusunda bu kadar kesin kararlı olamıyorum. Mesela bir insanı öldürenin cezasının gene ölüm olması doğal olanı gibi geliyor. Bir yandan da, bu yeni ölümün, eksi ölüye hayat getirmeyeceği gerçeği var. Ne diyor Gandalf dede " Yaşayanların pek çoğu ölümü hak eder, ölülerin bir kısmı da yaşamayı. Yaşamı ölülere geri verebilir misin? O halde hak, hukuk adına ölüm buyurmakta bu kadar aceleci olma." Ben şimdi üzerine ne yazsam, boş olacak. Ölüm cezası vermek için, hayat verecek kudrete sahip olmak gerekir demenin bu kadar edebicesi.

Peki ceza ne olamalı? Şu anda uyguladığımız yöntem özgürlüğün gasp edilesidir. Yani bizim ceza dediğimiz şey, aslında suç ile aynı kökenden geliyor. Peki, bu cezanın amacı nedir aga? Uğruna suç ile aynı kökenden karşılık vermenin amacı ne ola ki? Islah etmek. Peki gerçekten işe yarıyor mu? Sosyolog olsam bu konuya çalışırdım. Cezanın, ıslah olma üzerindeki etkisine yani. Şimdi elimde gerekli istatistikler falan olmadı için sadece farazi konuşabiliyorum. Ama bence ıslah etmek için bile olsa suç işleme hakkımız yok. Bunun yerine farklı yöntemler bulunmaya çalışılmalı. Tabii silaha yatırım yapmaktan bu tür konulara kaynak ayıracak halimiz yok.

Aslında en garibi, ortada suç olamamasına rağmen, ceza çekenlerin olması. Bir şeyler olmadığı zaman, insan kendisine ceza kesiyor sanki. Aslında, olmadıysa olmadı de, ne kendine ceza ver, ne başkasını üz. Söylemesi, düşünmesi ne kadar kolay. Bile bile ceza veriyor insan kendine ve başkalarına. Hem de ortada suç falan yokken. Bir şeyi uygulayabilmek için sadece bilmek yetse keşke. Yolda yürümek, onu yürüyeni izlemeye hiç benzemiyor. İnsan her adımı bilse bile, bazen ayakları ters basıyor, hem kendini, hem başkalarını cezalandırıyor. İşte asıl suçlular bu insanlar demek istiyorum, ama diyemiyorum. Çünkü biliyorum, onlar çaresizler. Çareler dertlerden daha zor olunca, işte böyle suçsuz cezalar olunca...